05:05 ICT Thứ năm, 24/07/2014

Hỗ trợ trực tuyến

 
TOI KHONG O TREN MANG
  Quan tri: Phong GD&DT

Tin tức giáo dục

Số lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 106

Máy chủ tìm kiếm : 35

Khách viếng thăm : 71


Hôm nayHôm nay : 5555

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 636808

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 13078733

vbpl
Một cửa điện tử
TN
CCHC
Hệ thống QLNT SMAS
Bài giảng
thu so
thubo
So GD
Hop truc tuyen

Trang nhất » TH Mỹ Thái » Cùng trao đổi - cùng suy nghĩ

NGHĨA CỦA TỪ LÁY

Thứ tư - 15/12/2010 09:59
Từ nhiều năm nay, môn Tiếng Việt ở cấp Tiểu học đã được đổi mới cả về nội dung, chương trình lẫn phương pháp dạy. Do đó, chất lượng của môn học cũng khá dần lên. Song cũng chính môn học này, tôi thấy vẫn có một số vần đề cần phải trao đổi nhưng tôi không có tham vọng đề cập nhiều mà chỉ đơn cử đưa ra một ví dụ mà tôi thấy có nhiều băn khoăn, đó là: “Nghĩa của từ láy”.

NGHĨA CỦA TỪ LÁY

Từ nhiều năm nay, môn Tiếng Việt ở cấp Tiểu học đã được đổi mới cả về nội dung, chương trình lẫn phương pháp dạy. Do đó, chất lượng của môn học cũng khá dần lên. Song cũng chính môn học này, tôi thấy vẫn có một số vần đề cần phải trao đổi nhưng tôi không có tham vọng đề cập nhiều mà chỉ đơn cử đưa ra một ví dụ mà tôi thấy có nhiều băn khoăn, đó là: “Nghĩa của từ láy”.

Như chúng ta đã biết, hiện nay, trong chương trình của môn Tiếng Việt ở cấp Tiểu học thì phần kiến thức về “từ láy” chỉ đưa vào nội dung dạy học sinh khối lớp 4 và chỉ có thể hiện ở hai tiết trong tổng số tiết học phân môn Luyện từ và câu. Kiến thức ở 2 tiết này chỉ nêu:

- Tiết 1: Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy (mục II phần ghi nhớ trang 39 sách giáo khoa Tiếng việt 4 tập 1).

- Tiết 2:

+ Từ láy có 2 tiếng giống nhau ở âm đầu.

+ Từ láy có 2 tiếng giống nhau ở vần.

+ Từ láy có 2 tiếng giống nhau ở cả âm đầu và vần.

(Mục…. tập 1)

Tôi thiết nghĩ, với lượng kiến thức như thế này, nếu giáo viên tiểu học không tự học thêm mà chỉ đọc và dạy về vấn đề “từ láy” như ở sách giáo khoa đã nêu thì các giờ dạy sẽ không hiệu quả, sẽ không mở rộng được kiến thức về từ láy cho học sinh và chính giáo viên cũng dần bị mai một kiến thức. Do đó, hơn ai hết các đồng chí cần phải tự bồi dưỡng trang bị thêm kiến thức cho bản thân để  có vốn kiến thức về “từ láy” nhất định phục vụ cho công tác giảng dạy. Để trao đổi cùng các đồng chí, tôi đưa ra một vấn đề mà tôi thấy khó khăn khi phải giải quyết trong những năm trước về nghĩa của từ láy như sau: Những năm học trước, tôi chỉ hiểu nghĩa của từ láy đơn thuần là: “các từ láy trong Tiếng Việt thường có nghĩa giảm nhẹmạnh hơn so với nghĩa của từ gốc” mà không hiểu hết được hết các nghĩa khác của nó.

Do vậy, tôi rất lúng túng nếu đứng trước những câu hỏi như: (bồng bềnh, thưa thớt, mềm mại…) có nghĩa giảm hay tăng so với từ gốc (bồng, thưa, mềm) hoặc có phải tất cả những từ láy phụ âm đầu chỉ mầu sắc da người là tăng nghĩa như một số sách đã khẳng định. Hay những từ: “ào ào, rành rọt, trầm trầm, vang vang…” có phải là từ tượng thanh không?

Do chưa thực sự nắm chắc nên khi gặp phải từ láy kiểu này tôi thực sự lúng túng khi dạy học, chính vì lẽ đó khi sửa lỗi dùng từ sai cho học sinh gặp rất nhiều khó khăn. Cho nên học sinh thường mắc những lỗi sai khi đặt câu, viết câu trong văn tả người như:

- Bà em có cặp mắt óng ánh.

- Tà áo dài của chị em lướt thướt.

- Bé Hà chạy bon bon.

- Con gà mổ thóc nhanh nhảu. Hay bài văn dễ dãi…

Sau nhiều năm giảng dạy, nghiên cứu và mặt khác tôi thấy giáo viên quá ỉ lại vào sách giáo khoa nên chỉ ngộ nhận rằng từ láy chỉ có 2 kiểu nghĩa: giảm nhẹ hay mạnh lên so với nghĩa của từ gốc. Từ đó đã dẫn đến kết quả là bất kể gặp từ láy nào thì bằng mọi cách xếp cho được vào một trong 2 cột tăng nghĩa hoặc giảm nghĩa. Đúng là trong thực tế tôi thấy có nhiều từ láy có nghĩa giảm nhẹ so với nghĩa của từ gốc. Đó là các từ láy hoàn toàn hiểu (lành mạnh, đo đỏ, bừng bực, xanh xanh, nhè nhẹ…) hoặc nhiều từ láy có nghĩa mạnh hơn so với từ gốc là: (thăm thẳm, sạch sành sanh, hớt …hải, vội…vàng, hay hì hà hì hục…tôi đã dần hiểu và rút ra được bài học sâu sắc cho bản thân là: (từ láy) không chỉ đơn thuần có hai nghĩa (tăng hoặc giảm nghĩa so với từ gốc) mà nó còn có các nghĩa khác nữa như: nghĩa khái quát, nghĩa tổng hợp và nghĩa phân loại.

Nếu không nắm được hết các kiểu nghĩa từ láy thì chúng ta sẽ không nắm được các giá trị ngữ nghĩa của từ láy và sẽ không biết cách dùng đúng các từ láy khi đặt câu, viết văn nên thường mắc các lỗi sai khi dùng từ. Do vậy, chúng ta cần hiểu rõ ngoài hai kiểu nghĩa thường gặp thì từ láy còn có các nét nghĩa là:

* Nghĩa iếc hoá (khái quát): Ví dụ như: nhà nhiếc, mới miếc…

* Nghĩa tổng hợp như các ví dụ: làm lụng, chăm chỉ, to tát...

Do không hiểu được bản chất của từ láy là có nghĩa khái quát và tổng hợp nên nhiều học sinh mắc lỗi sai khi dùng từ mà giáo viên không biết sửa như một số lỗi sai:

- Máy móc chạy ầm ầm.

- Mẹ em làm lụng cho em một chiếc quạt.

- Em chăm chỉ quét nhà. Hay: Tướng cậu to tát.

Chính vì từ láy có nghĩa khái quát nên (làm lụng, chăm chỉ) không đi đôi với một việc làm cụ thể (to tát) không đi được với một hình dáng cụ thể; Cũng như máy móc (chỉ máy nói chung) nên không kết hợp được với (các).

Tiếp nữa, vì không biết là từ láy còn có nghĩa phân loại nên học sinh thường đưa ra những kết hợp từ sai mà giáo viên không sửa như:

- Những bông hoa nhài này thơm tho.

- Răng em bé hãy còn thưa thớt. Hay: Ai cùng thích chiếc cặp mới mẻ này.

- Món quà này tuy nhỏ nhen nhưng em rất quý

- Cành tre loè xòe trải xuống mặt đường. Hay: Da em bé đỏ đắn...

Do không hiểu nên học sinh thường cho các từ láy ở các câu trên có nghĩa tăng so với từ gốc: Thơm tho là rất thơm, thưa thớt là rất thưa, nhỏ nhen là rất nhỏ; loè xoè là xoè nhiều, đỏ đắn là rất đỏ hay mới mẻ là cái mới nguyên. Nhưng thực ra những từ láy trên lại có nghĩa phân loại (cụ thể hoá) nên nó bị thu hẹp phạm vi biểu vật so với nghĩa của tiếng gốc. Do đó, chúng ta cần hiểu: thơm tho là mùi thơm của cái gì đó sạch (quần áo, đầu tóc...) nên không kết hợp được với hoa nhài; Thưa thớt là cái thưa và phân bố không đều gây cảm giác rời rạc, lẻ tẻ nên không đi với răng người; nhỏ nhen là cái nhỏ trong cách cư xử nên chỉ nói về tính tình chứ không kết hợp với món quà; loè xoè là xoè nhiều gợi cảm giác luộm thuộm nên thường nói về ăn mặc; Đỏ đắn là màu da người trưởng thành khoẻ mạnh không đi với da em bé. Hay mới mẻ là cái mới về nội dung nên không đi được với cái cặp... và đôi khi; giáo viên còn xếp các từ láy (vàng vọt, xanh xao, đỏ đắn...) là từ láy có nghĩa tăng so với tiếng gốc, vì họ cho rằng: xanh xao là xanh hơn xanh; vàng vọt là vàng hơn vàng; đỏ đắn là đỏ hơn đỏ... Như thế là hoàn toàn sai lầm vì rằng: cái tăng ở đây không phải là độ đậm của màu so với tiếng gốc mà là sắc thái gợi tả, biểu cảm. Những từ này cụ thể hoá hơn nghĩa của tiếng gốc.Chúng đặc tả da người nên chúng bị thu hẹp phạm vi biểu vật so với tiếng gốc. Đó là chưa kể đến những từ láy không xác định rõ được tiếng gốc thì không thể nói đến tăng hay giảm nghĩa (Ví dụ: kính koong, lonh lanh, hấp tấp, đỏng đảnh...)  

  Mời đồng nghiệp đọc và cho ý kiến trao đổi.                                                                                    

      Xin trân trọng cảm ơn!

                                                                      

                                                                       Tác giả:  Lê Văn Xuyên

                                                               Hiệu trưởng trường tiểu học Mỹ Thái 

Tổng số điểm của bài viết là: 39 trong 10 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
luuquangnho - 23/11/2011 21:59
Nói về từ láy là cả một vấn đề về từ ngữ nói chung; Tiếng Việt nói riêng .Từ láy có nhiều nghĩa và cách hiểu nghĩa của mỗi người khác nhau do trình độ. Nên khi đọc bài viết của bạn tôi thấy tâm đắc. Từ láy khi áp dụng vào văn cảnh cụ thể nghĩa của từ láy được sáng tỏ hơn. Vấn đề này cần có sự trao đổi của đồng nghệp và các nhà ngôn ngữ học thì nghĩa của từ láy sẽ được cụ thể, sáng tỏ hơn.Mong có sự trao đổi của các bạn.

Những tin cũ hơn

 

Đăng nhập

Tin tức tổng hợp

  • 3 câu hỏi gửi ông bộ trưởng
    Thứ năm - 24/07/2014 04:33
    TT - Tối 20-7, trong chương trình Dân hỏi - bộ trưởng trả lời trên kênh VTV1, ông Giàng Seo Phử (bộ trưởng - chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc) khi được hỏi về việc xử lý sai phạm ở dự án điện mặt trời cho 70 xã miền núi đặc biệt khó khăn (Tuổi Trẻ từ ngày 15 đến 17-5-2013 đã phản ánh) đã khẳng định: “Hiện tượng người dân hay người nào đó nhìn thấy các thiết bị này để phơi nắng, phơi mưa là đương nhiên vì ăngten cho đài truyền hình cũng để ngoài trời chứ làm gì có kho nào trên đỉnh núi. Cho nên đây là một việc phải nhận thức lại, nói cho đúng. Tôi không phê phán ai nói sai, ai nói đúng nhưng phải khẳng định có việc đó mà không gây thất thoát, lãng phí”.
  • Ba phương án quy định thời gian bán rượu, bia
    Thứ năm - 24/07/2014 04:14
    Chiều 23-7, tại cuộc trao đổi thông tin với các cơ quan báo chí, Phó Vụ trưởng Pháp chế (Bộ Y tế) Trần Thị Trang cho biết, trong Dự thảo lần thứ hai Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia, Tổ biên tập đưa ra ba phương án để Ban soạn thảo cũng như các bộ, ngành cho ý kiến cụ thể về thời gian cho phép bán rượu, bia. Phương án thứ nhất là cấm bán rượu, bia trong khoảng thời gian từ 22 giờ đêm đến sáu giờ sáng hôm sau tại một số địa điểm theo danh mục và lộ trình của Chính phủ phù hợp điều kiện Việt Nam và yêu cầu của Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia. Phương án thứ hai giao chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quy định việc cấm bán rượu, bia tại một số địa điểm, trong khoảng thời gian phù hợp điều kiện thực tế địa phương. Phương án thứ ba là chưa quy định thời gian cấm bán rượu, bia trong Dự thảo Luật.
  • Đón đọc Thời Nay số 472, phát hành thứ năm, ngày...
    Thứ năm - 24/07/2014 04:10
    Cắt giảm một vài dự án chưa thật cần thiết có thể giúp được khá lớn số trường dân tộc nội trú còn gặp khó khăn. Được vậy, mỗi học sinh dân tộc thiểu số lớn lên không chỉ với đầy đủ dinh dưỡng hơn, mà còn được bao bọc trong sự yêu thương, chăm sóc của cộng đồng. Thời đàm đề xuất về việc Đỡ đầu trường vùng cao.
  • Khẩn trương khắc phục hậu quả do ảnh hưởng của bão...
    Thứ năm - 24/07/2014 03:58
    * Cảnh báo lũ ở đồng bằng sông Cửu Long
  • Đề xuất cấm bán rượu bia sau 22 giờ: Tối ưu nhưng...
    Thứ năm - 24/07/2014 02:42
    Trước nhiều ý kiến phản ứng trái chiều chung quanh đề xuất không bán rượu bia sau 22 giờ tới 6 giờ sáng hôm sau, chiều 23-7, Bộ Y tế đã có buổi họp báo để làm rõ hơn những vấn đề, quy định trong dự thảo Luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia, đang được Bộ Y tế chủ trì xây dựng. Bà Trần Thị Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế cho biết:
  • Đồng Tháp: Nhiều lãnh đạo cấp huyện bị kỷ luật
    Thứ năm - 24/07/2014 02:30
    Ngày 23-7, ông Nguyễn Văn Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Tỉnh ủy Đồng Tháp cho biết, UBKT Tỉnh ủy vừa tổ chức hội nghị lần thứ 24 để xem xét, kết luận kiểm tra; biểu quyết thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm và biểu quyết đề nghị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét, quyết định thi hành kỷ luật tổ chức đảng và đảng viên theo thẩm quyền.
  • Lũ trên sông Cửu Long đang lên nhanh
    Thứ năm - 24/07/2014 02:29
    Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương cho biết, từ 18/7 đến 23/7, trên lưu vực sông Cửu Long đã có mưa vừa và mưa to; tổng lượng mưa đo được phổ biến từ 100-200mm.
  • Tránh “trên tốt, dưới xấu” khi thực hiện Luật Tiếp...
    Thứ năm - 24/07/2014 01:59
    Ngày 22-7, hai bộ trưởng đã “đăng đàn” tiếp công dân theo Luật Tiếp công dân có hiệu lực từ ngày 1-7 (xem thêm Pháp Luật TP.HCM ngày 23-7).
  • Thêm 1.497 đơn vị máu cho bà mẹ và em bé
    Thứ năm - 24/07/2014 01:12
    TT - Sáng 23-7, buổi hiến máu cuối cùng trong chương trình hiến máu nhân kỷ niệm 11 năm Ngày thế giới tôn vinh người hiến máu tình nguyện (14-6) đã diễn ra tại văn phòng FE Credit - REE Tower (Q.4, TP.HCM), thu được 171 đơn vị máu.
  • Muốn "làm ăn" là phải lai rai
    Thứ năm - 24/07/2014 01:10
    Đã nói đến bia rượu là nói đến vấn đề lãng phí. Đối với một đất nước còn nghèo khó như Việt Nam mà với tập tục “chén anh, chén chú”, cứ muốn “xã giao” là phải “lai rai”, cứ muốn “quan hệ” là phải “làm một tí”.

Bạn là đối tượng nào trong số các đối tượng dưới đây?

Giáo viên.

Học sinh.

Phụ huynh học sinh.

Khách vãng lai.