16:36 ICT Thứ bảy, 29/11/2014

Hỗ trợ trực tuyến

 
TOI KHONG O TREN MANG
  Quan tri: Phong GD&DT

Tin tức giáo dục

vbpl
Một cửa điện tử
TN
CCHC
Hệ thống QLNT SMAS
Bài giảng
thu so
thubo
So GD
Hop truc tuyen

Trang nhất » TH Mỹ Thái » Cùng trao đổi - cùng suy nghĩ

NGHĨA CỦA TỪ LÁY

Thứ tư - 15/12/2010 09:59
NGHĨA CỦA TỪ LÁY

NGHĨA CỦA TỪ LÁY

Từ nhiều năm nay, môn Tiếng Việt ở cấp Tiểu học đã được đổi mới cả về nội dung, chương trình lẫn phương pháp dạy. Do đó, chất lượng của môn học cũng khá dần lên. Song cũng chính môn học này, tôi thấy vẫn có một số vần đề cần phải trao đổi nhưng tôi không có tham vọng đề cập nhiều mà chỉ đơn cử đưa ra một ví dụ mà tôi thấy có nhiều băn khoăn, đó là: “Nghĩa của từ láy”.

NGHĨA CỦA TỪ LÁY

Từ nhiều năm nay, môn Tiếng Việt ở cấp Tiểu học đã được đổi mới cả về nội dung, chương trình lẫn phương pháp dạy. Do đó, chất lượng của môn học cũng khá dần lên. Song cũng chính môn học này, tôi thấy vẫn có một số vần đề cần phải trao đổi nhưng tôi không có tham vọng đề cập nhiều mà chỉ đơn cử đưa ra một ví dụ mà tôi thấy có nhiều băn khoăn, đó là: “Nghĩa của từ láy”.

Như chúng ta đã biết, hiện nay, trong chương trình của môn Tiếng Việt ở cấp Tiểu học thì phần kiến thức về “từ láy” chỉ đưa vào nội dung dạy học sinh khối lớp 4 và chỉ có thể hiện ở hai tiết trong tổng số tiết học phân môn Luyện từ và câu. Kiến thức ở 2 tiết này chỉ nêu:

- Tiết 1: Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy (mục II phần ghi nhớ trang 39 sách giáo khoa Tiếng việt 4 tập 1).

- Tiết 2:

+ Từ láy có 2 tiếng giống nhau ở âm đầu.

+ Từ láy có 2 tiếng giống nhau ở vần.

+ Từ láy có 2 tiếng giống nhau ở cả âm đầu và vần.

(Mục…. tập 1)

Tôi thiết nghĩ, với lượng kiến thức như thế này, nếu giáo viên tiểu học không tự học thêm mà chỉ đọc và dạy về vấn đề “từ láy” như ở sách giáo khoa đã nêu thì các giờ dạy sẽ không hiệu quả, sẽ không mở rộng được kiến thức về từ láy cho học sinh và chính giáo viên cũng dần bị mai một kiến thức. Do đó, hơn ai hết các đồng chí cần phải tự bồi dưỡng trang bị thêm kiến thức cho bản thân để  có vốn kiến thức về “từ láy” nhất định phục vụ cho công tác giảng dạy. Để trao đổi cùng các đồng chí, tôi đưa ra một vấn đề mà tôi thấy khó khăn khi phải giải quyết trong những năm trước về nghĩa của từ láy như sau: Những năm học trước, tôi chỉ hiểu nghĩa của từ láy đơn thuần là: “các từ láy trong Tiếng Việt thường có nghĩa giảm nhẹmạnh hơn so với nghĩa của từ gốc” mà không hiểu hết được hết các nghĩa khác của nó.

Do vậy, tôi rất lúng túng nếu đứng trước những câu hỏi như: (bồng bềnh, thưa thớt, mềm mại…) có nghĩa giảm hay tăng so với từ gốc (bồng, thưa, mềm) hoặc có phải tất cả những từ láy phụ âm đầu chỉ mầu sắc da người là tăng nghĩa như một số sách đã khẳng định. Hay những từ: “ào ào, rành rọt, trầm trầm, vang vang…” có phải là từ tượng thanh không?

Do chưa thực sự nắm chắc nên khi gặp phải từ láy kiểu này tôi thực sự lúng túng khi dạy học, chính vì lẽ đó khi sửa lỗi dùng từ sai cho học sinh gặp rất nhiều khó khăn. Cho nên học sinh thường mắc những lỗi sai khi đặt câu, viết câu trong văn tả người như:

- Bà em có cặp mắt óng ánh.

- Tà áo dài của chị em lướt thướt.

- Bé Hà chạy bon bon.

- Con gà mổ thóc nhanh nhảu. Hay bài văn dễ dãi…

Sau nhiều năm giảng dạy, nghiên cứu và mặt khác tôi thấy giáo viên quá ỉ lại vào sách giáo khoa nên chỉ ngộ nhận rằng từ láy chỉ có 2 kiểu nghĩa: giảm nhẹ hay mạnh lên so với nghĩa của từ gốc. Từ đó đã dẫn đến kết quả là bất kể gặp từ láy nào thì bằng mọi cách xếp cho được vào một trong 2 cột tăng nghĩa hoặc giảm nghĩa. Đúng là trong thực tế tôi thấy có nhiều từ láy có nghĩa giảm nhẹ so với nghĩa của từ gốc. Đó là các từ láy hoàn toàn hiểu (lành mạnh, đo đỏ, bừng bực, xanh xanh, nhè nhẹ…) hoặc nhiều từ láy có nghĩa mạnh hơn so với từ gốc là: (thăm thẳm, sạch sành sanh, hớt …hải, vội…vàng, hay hì hà hì hục…tôi đã dần hiểu và rút ra được bài học sâu sắc cho bản thân là: (từ láy) không chỉ đơn thuần có hai nghĩa (tăng hoặc giảm nghĩa so với từ gốc) mà nó còn có các nghĩa khác nữa như: nghĩa khái quát, nghĩa tổng hợp và nghĩa phân loại.

Nếu không nắm được hết các kiểu nghĩa từ láy thì chúng ta sẽ không nắm được các giá trị ngữ nghĩa của từ láy và sẽ không biết cách dùng đúng các từ láy khi đặt câu, viết văn nên thường mắc các lỗi sai khi dùng từ. Do vậy, chúng ta cần hiểu rõ ngoài hai kiểu nghĩa thường gặp thì từ láy còn có các nét nghĩa là:

* Nghĩa iếc hoá (khái quát): Ví dụ như: nhà nhiếc, mới miếc…

* Nghĩa tổng hợp như các ví dụ: làm lụng, chăm chỉ, to tát...

Do không hiểu được bản chất của từ láy là có nghĩa khái quát và tổng hợp nên nhiều học sinh mắc lỗi sai khi dùng từ mà giáo viên không biết sửa như một số lỗi sai:

- Máy móc chạy ầm ầm.

- Mẹ em làm lụng cho em một chiếc quạt.

- Em chăm chỉ quét nhà. Hay: Tướng cậu to tát.

Chính vì từ láy có nghĩa khái quát nên (làm lụng, chăm chỉ) không đi đôi với một việc làm cụ thể (to tát) không đi được với một hình dáng cụ thể; Cũng như máy móc (chỉ máy nói chung) nên không kết hợp được với (các).

Tiếp nữa, vì không biết là từ láy còn có nghĩa phân loại nên học sinh thường đưa ra những kết hợp từ sai mà giáo viên không sửa như:

- Những bông hoa nhài này thơm tho.

- Răng em bé hãy còn thưa thớt. Hay: Ai cùng thích chiếc cặp mới mẻ này.

- Món quà này tuy nhỏ nhen nhưng em rất quý

- Cành tre loè xòe trải xuống mặt đường. Hay: Da em bé đỏ đắn...

Do không hiểu nên học sinh thường cho các từ láy ở các câu trên có nghĩa tăng so với từ gốc: Thơm tho là rất thơm, thưa thớt là rất thưa, nhỏ nhen là rất nhỏ; loè xoè là xoè nhiều, đỏ đắn là rất đỏ hay mới mẻ là cái mới nguyên. Nhưng thực ra những từ láy trên lại có nghĩa phân loại (cụ thể hoá) nên nó bị thu hẹp phạm vi biểu vật so với nghĩa của tiếng gốc. Do đó, chúng ta cần hiểu: thơm tho là mùi thơm của cái gì đó sạch (quần áo, đầu tóc...) nên không kết hợp được với hoa nhài; Thưa thớt là cái thưa và phân bố không đều gây cảm giác rời rạc, lẻ tẻ nên không đi với răng người; nhỏ nhen là cái nhỏ trong cách cư xử nên chỉ nói về tính tình chứ không kết hợp với món quà; loè xoè là xoè nhiều gợi cảm giác luộm thuộm nên thường nói về ăn mặc; Đỏ đắn là màu da người trưởng thành khoẻ mạnh không đi với da em bé. Hay mới mẻ là cái mới về nội dung nên không đi được với cái cặp... và đôi khi; giáo viên còn xếp các từ láy (vàng vọt, xanh xao, đỏ đắn...) là từ láy có nghĩa tăng so với tiếng gốc, vì họ cho rằng: xanh xao là xanh hơn xanh; vàng vọt là vàng hơn vàng; đỏ đắn là đỏ hơn đỏ... Như thế là hoàn toàn sai lầm vì rằng: cái tăng ở đây không phải là độ đậm của màu so với tiếng gốc mà là sắc thái gợi tả, biểu cảm. Những từ này cụ thể hoá hơn nghĩa của tiếng gốc.Chúng đặc tả da người nên chúng bị thu hẹp phạm vi biểu vật so với tiếng gốc. Đó là chưa kể đến những từ láy không xác định rõ được tiếng gốc thì không thể nói đến tăng hay giảm nghĩa (Ví dụ: kính koong, lonh lanh, hấp tấp, đỏng đảnh...)  

  Mời đồng nghiệp đọc và cho ý kiến trao đổi.                                                                                    

      Xin trân trọng cảm ơn!

                                                                      

                                                                       Tác giả:  Lê Văn Xuyên

                                                               Hiệu trưởng trường tiểu học Mỹ Thái 

Tổng số điểm của bài viết là: 39 trong 10 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
luuquangnho - 23/11/2011 21:59
Nói về từ láy là cả một vấn đề về từ ngữ nói chung; Tiếng Việt nói riêng .Từ láy có nhiều nghĩa và cách hiểu nghĩa của mỗi người khác nhau do trình độ. Nên khi đọc bài viết của bạn tôi thấy tâm đắc. Từ láy khi áp dụng vào văn cảnh cụ thể nghĩa của từ láy được sáng tỏ hơn. Vấn đề này cần có sự trao đổi của đồng nghệp và các nhà ngôn ngữ học thì nghĩa của từ láy sẽ được cụ thể, sáng tỏ hơn.Mong có sự trao đổi của các bạn.

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Đăng nhập

Tin tức tổng hợp

  • Đà Nẵng: Giám độc Sở Xây dựng không biết TP có bao...
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:43
    Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng Phạm Việt Hùng không thể trả lời được câu hỏi của Bí thư Thành ủy Trần Thọ rằng trên địa bàn TP có bao nhiêu điểm ngập úng, năm 2014 xóa được bao nhiêu, còn lại bao nhiêu!
  • Bộ trưởng Bộ NN&PTNN kiểm tra công tác ứng phó bão...
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:42
    Trong sáng nay (29/11), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát đã có mặt tại Bình Định để kiểm tra công tác đối phó với bão số 4 tại địa phương này.
  • Đêm nay 2911, bão Sinlaku vào Bình Định – Khánh...
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:41
    (TBKTSG Online) – Cơn bão số 4 có tên quốc tế là Sinlaku đang di chuyển tốc độ cao trên biển Đông và dự kiến khoảng 19 giờ tối nay (29-11) sẽ đổ bộ vào vùng bờ biển các tỉnh từ Bình Định đến Khánh Hòa với sức gió giật cao nhất đến cấp 11, sóng biển cao từ 2 – 4 mét, biển động rất mạnh.
  • Đã tìm ra nguyên nhân sự cố mất điện sân bay?
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:29
    “Ngay từ đầu tôi đã công bố không phải là lỗi kỹ thuật. Tổng Công ty quản lý bay cũng đã đưa ra ý kiến lỗi do người vận hành và đã có người bị đình chỉ công tác”.
  • Quảng Ngãi: Hơn 350 tàu thuyền đã về bờ tránh bão...
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:29
    Theo báo cáo của Ban chỉ huy PCLB&TKCN, Bộ đội biên phòng Quảng Ngãi lúc 10 giờ sáng nay (29.11), tổng số tàu thuyền của tỉnh vẫn đang hoạt động trên các vùng biển là 1.206 với 9.939 lao động.
  • Dự án đèo Hải Vân:Tình cảm Huế - Đà Nẵng không sứt...
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:23
    (Tin tức thời sự) - Bí thư Đà Nẵng khẳng định "không có chuyện mối quan hệ giữa Huế và Đà Nẵng xấu đi" sau vụ việc dừng dự án trên núi Hải Vân.
  • Khánh Hòa khẩn cấp phòng chống bão số 4
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:22
    Sáng 29/11, Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cuộc họp khẩn, nhằm triển khai thực hiện các phương án phòng, chống thiên tai, sạt lở…do bão số 4 gây ra.
  • Phú Yên ứng phó trước giờ bão số 4 đổ bộ
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:21
    (VTC News) - Đến 9h sáng nay (29/11) vẫn còn 188 tàu thuyền (1.111 lao động) đang đánh bắt trên biển.
  • Không khí lạnh tràn về miền Bắc
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:20
    (PLO)_Tin từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trung ương, bộ phận không khí lạnh mạnh đã báo vẫn đang di chuyển xuống phía nam.
  • Trung Quốc: Tân Cương cấm dân mặc đồ chủ nghĩa tôn...
    Thứ bảy - 29/11/2014 15:18
    Theo tờ China Daily, Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương (Trung Quốc) hôm 28/11 đã thông qua quy định cấm dân thường mặc hoặc cưỡng ép người khác mặc quần áo hoặc mang biểu trưng có liên quan đến chủ nghĩa cực đoan tôn giáo.

Khảo sát

Bạn là đối tượng nào trong số các đối tượng dưới đây?

Giáo viên.

Học sinh.

Phụ huynh học sinh.

Khách vãng lai.