13:39 ICT Thứ năm, 23/10/2014

Hỗ trợ trực tuyến

 
TOI KHONG O TREN MANG
  Quan tri: Phong GD&DT

Tin tức giáo dục

vbpl
Một cửa điện tử
TN
CCHC
Hệ thống QLNT SMAS
Bài giảng
thu so
thubo
So GD
Hop truc tuyen

Trang nhất » THCS Tân Hưng » Giáo án điện tử

Ưu điểm khi sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học

Thứ năm - 09/12/2010 12:39
Tập thể Giáo viên trường THCS Tân Hưng

Tập thể Giáo viên trường THCS Tân Hưng

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó , trường THCS Tân Hưng cùng một số trường khác của huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng BĐTD vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục. Trường THCS Tân Hưng dạy học bằng giáo án điện tử và sử dụng BĐTD trong dạy học từ khi ngành Giáo Dục Lạng Giang bắt đầu triển khai. Qua thực tế giảng dạy thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng BĐTD trong dạy học có rất nhiều ưu điểm sau: Như chúng ta đã biết việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học có nhiều ưu điểm tôi xin phép không đề cập đến. Trong dạy học có kết hợp sử dụng BĐTD có ưu điểm sau:

PHÒNG GD & ĐT LẠNG GIANG

   TRƯỜNG THCS TÂN HƯNG            

     NHÓM TOÁN – TỔ KHTN

 HỘI THẢO CHUYÊN MÔN

SỬ DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VÀ BẢN ĐỒ TƯ DUY VÀO DẠY HỌC

 

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó , trường THCS Tân Hưng cùng một số trường khác của huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng BĐTD vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục.
              Trường THCS Tân Hưng dạy học bằng giáo án điện tử và sử dụng BĐTD trong dạy học từ khi ngành Giáo Dục Lạng Giang bắt đầu triển khai.

   Qua thực tế giảng dạy thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng BĐTD trong dạy học có rất nhiều ưu điểm sau:

          Như chúng ta đã biết việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học có nhiều ưu điểm tôi xin phép không đề cập đến. Trong dạy học có kết hợp sử dụng BĐTD có ưu điểm sau:

            Bản đồ tư duy (BĐTD) là hình thức ghi chép sử dụng màu sắc, hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. BĐTD một công cụ tổ chức tư duy nền tảng, có thể miêu tả nó là một kĩ thuật hình họa với sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màu sắc phù hợp với cấu trúc, hoạt động và chức năng của bộ não, giúp con người khai thác tiềm năng vô tận của bộ não.
Cơ chế hoạt động của BĐTD chú trọng tới hình ảnh, màu sắc, với các mạng lưới liên tưởng (các nhánh). BĐTD là công cụ đồ họa nối các hình ảnh có liên hệ với nhau vì vậy có thể vận dụng BĐTD vào hỗ trợ dạy học kiến thức mới, củng cố kiến thức sau mỗi tiết học, ôn tập hệ thống hóa kiến thức sau mỗi chương,... và giúp cán bộ quản lí giáo dục lập kế hoạch công tác.
           BĐTD giúp HS học được phương pháp học: Việc rèn luyện phương pháp học tập cho HS không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là mục tiêu dạy học. Thực tế cho thấy một số HS học rất chăm chỉ nhưng vẫn học kém, nhất là môn toán, các em này thường học bài nào biết bài đấy, học phần sau đã quên phần trước và không biết liên kết các kiến thức với nhau, không biết vận dụng kiến thức đã học trước đó vào những phần sau. Phần lớn số HS này khi đọc sách hoặc nghe giảng trên lớp không biết cách tự ghi chép để lưu thông tin, lưu kiến thức trọng tâm vào trí nhớ của mình. Sử dụng thành thạo BĐTD trong dạy học HS sẽ học được phương pháp học, tăng tính độc lập, chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy.
           BĐTD- giúp HS học tập một cách tích cực. Một số kết quả nghiên cứu cho thấy bộ não của con người sẽ hiểu sâu, nhớ lâu và in đậm cái mà do chính mình tự suy nghĩ, tự viết, vẽ ra theo ngôn ngữ của mình vì vậy việc sử dụng BĐTD giúp HS học tập một cách tích cực, huy động tối đa tiềm năng của bộ não.
           Việc HS tự vẽ BĐTD có ưu điểm là phát huy tối đa tính sáng tạo của HS, phát triển năng khiếu hội họa, sở thích của HS, các em tự do chọn màu sắc (xanh, đỏ, vàng, tím,…), đường nét (đậm, nhạt, thẳng, cong…), các em tự “sáng tác” nên trên mỗi BĐTD thể hiện rõ cách hiểu, cách trình bày kiến thức của từng HS và BĐTD do các em tự thiết kế nên các em yêu quí, trân trọng “tác phẩm” của mình.
           BĐTD giúp HS ghi chép có hiệu quả. Do đặc điểm của BĐTD nên người thiết kế BĐTD phải chọn lọc thông tin, từ ngữ, sắp xếp, bố cục để “ghi” thông tin cần thiết nhất và lôgic, vì vậy, sử dụng BĐTD sẽ giúp HS dần dần hình thành cách ghi chép có hiệu quả.
           Tác giả Stella Cottrell đã tổng kết cách “ghi chép” có hiệu quả trên BĐTD:

1). Dùng từ khóa và ý chính;

2). Viết cụm từ, không viết thành câu;

3). Dùng các từ viết tắt.

4).Có tiêu đề.

5). Đánh số các ý;

6). Liên kết ý nên dùng nét đứt, mũi tên, số, màu sắc,…

7). Ghi chép nguồn gốc thông tin để có thể tra cứu lại dễ dàng.

8). Sử dụng màu sắc để ghi.

            Chẳng hạn, HS lớp 8học về chương tứ giác thì HS cần nắm bắt được toàn bộ kiến thức về dấu hiệu nhận biết tứ giác ( Hình thang, hình bình hành, hình thoi...) và các tính chất của nó. Ta có thể hệ thống các dấu hiệu nhận biết, các tính chất đó bằng BĐTD. Với cách làm này rèn luyện cho bộ óc các em hướng dần tới cách suy nghĩ lôgic, mạch lạc và cũng là cách giúp các em hiểu bài, ghi nhớ kiến thức vào não chứ không phải là học thuộc lòng, học vẹt.
            Sử dụng BĐTD giúp GV chủ nhiệm, cán bộ quản lí nhà trường lập kế hoạch công tác vàcó cái nhìn tổng quát toàn bộ kế hoạch từ chỉ tiêu, phương hướng, biện pháp,…và dễ theo dõi quá trình thực hiện đồng thời có thể bổ sung thêm các chỉ tiêu, biện pháp,…một cách rất dễ dàng so với việc viết kế hoạch theo cách thông thường thành các dòng chữ.
Ví dụ, Có thể tóm lược:  

5 nội dung của phong trào thi đua “xây dựng THTT, HSTC” .

HS lập kế hoạch nội dung công việc của lớp mình cần phải thứựchiện trong 1 ngày,1 tuần, 1 tháng....

Ví dụ:  kế hoạch năm học của một lớp học, một nhà trường có thể viết theo các mặt hoạt động: dạy học, giáo dục đạo đức,… hoặc viết kế hoạch theo tháng, theo chủ đề,…
           Đây chính là phương tiện dạy học hiện đại đã góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học, nó làm cho các giờ học hấp dẫn nhờ bản đồ với màu sắc đẹp, khoa học, dễ ghi liên tưởng và ghi nhớ
          Minh hoạ được những kiến thức, mô phỏng những hoạt động, quá trình hình thành, phát triển và tạo thành của các đối tượng (Hình học, sinh học, địa lý, vật lý , văn học ….) nếu không có BĐTD thì học sinh rất khó tưởng tượng, ghi nhớ và giáo viên cũng rất khó truyền đạt và giải thích lại cho HS. Tôi thấy rằng việc sử dụng BĐTD đã thay thế cho rất nhiều lời giảng giải và giúp cho HS tư duy dễ ràng hơn.

           Để vẽ được một BĐTD ứng ý có thể sẽ mất rất nhiều thời gian nhưng càng làm HS sẽ càng thấy cuốn hút, hứng thú và nảy sinh thêm được những ý tưởng mới. Điều đó đã giúp cho HS hiểu bài sâu hơn, ghi nhớ tốt hơn, càng phát triển tư duy cho bản thân HS, từ đó HS càng có hứng thú học tập, tích cực hơn

Như vậy việc sử dụng BĐTD được sử dụng trong việc củng cố bài học cho HS, lập kế hoạch học tập tốt nhất, giúp HS ghi nhớ bài sâu sắc hơn ... đồng thời phát triển tư duy cho HS tạo hứng thú cho học sinh trong học tập.
Tuy nhiên , sử dụng giáo án điện tử và BĐTD trong dạy học cũng có một số hạn chế mà chúng ta cần khắc phục.
         Trước hết chúng ta cần phải xác định việc sử dụng công nghệ thông tin và BĐTD trong giảng dạy không có nghĩa là đổi mới phương pháp dạy học. Nếu chúng ta chỉ trình chiếu những trang kí tự thay cho viết bảng, đưa ra hình ảnh, bản đồ, công thức …thay cho sử dụng bảng phụ, tranh vẽ bên ngoài sau đó thuyết trình và đưa sẵn BĐTD vào phần kết bài theo ý tưởng của GV thì học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động. Khi đó HS chỉ cố nhớ những gì quan sát thấy trên BĐTD có sẵn của GV mà không hề tư duy.
         Qua quá trình soạn giảng tôi thấy rằng: những gì mà phấn trắng bảng đen làm được thì không cần thiết phải soạn thành giáo án điện tử hay đưa vào BĐTD trên máy chiếu ( có thể vẽ trực tiếp trên bảng để HS ghi nhớ). Trong thực tế không phải bài nào cũng có thể sử dụng giáo án điện tử ,chúng ta cần phải biết chọn lọc các bài hoặc một số phần trong bài có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đạt hiệu quả cao. Nhưng sử dụng BĐTD thì bài học nào cũng có thể đưa vào, ngay cả đối với một tiết học thông thường việc sử dụng BĐTD rất có hiệu quả
              Khi đưa ra những đoạn video clip hấp dẫn, những hình ảnh đẹp, lạ mà không có sự định hướng, chỉ đạo của giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh nghiên cứu, tìm tòi kiến thức thì có thể làm cho học sinh chỉ chú ý đến hình ảnh, âm thanh, các em sẽ dễ bị phân tán, không tập trung vào nội dung cần tìm hiểu . Việc phô diễn quá mức những kĩ năng, kĩ xảo tin học trong việc tạo hiệu ứng, âm thanh cũng làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài. Khi dạy giáo án điện tử việc thu hút học sinh bằng những cử chỉ, sự diễn cảm…của người thầy cũng bị giảm ý nghĩa hơn. Không nên sử dụng BĐTD cho một mảng kiến thức quá lớn, khi đó khiến học sinh rối không biết bắt đầu từ đâu để ghi nhớ và liên tưởng các phần kiến thức với nhau và HS cũng khó thể hiện toàn bộ kiến thức vào một BĐTD. Mà nên hướng dẫn HS tách các phần kiến thức, nội dung,  các chủ đề bằng một mấu chốt quan trọng nào đó, Sau đó liên hệ các kiến thức đó với nhau bằng nhiều BĐTD.

Để khắc phục những nhược điểm đó tôi mạnh dạn đưa ra số giải pháp như sau:
*) Sử dụng BĐTD
- Giáo viên phải chủ động tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học của mình .

- Trong tiết học GV không nên đưa BĐTD có sẵn mà phải yêu cầu HS tư duy và vẽ được một BĐTD hoàn chỉnh sau đó GV chốt lại bằng BĐTD của mình nêu cảm thấy cần thiết.

- Biết cách khêu gợi tư duy để HS vẽ được BĐTT khoa học và hiệu quả. BĐTD của một tiết học, một chương hay một chủ đề không nhất thiết phải yêu cầu vẽ tại lớp mà giáo viên có thể giao về nhà để học sinh tư duy, đến buổi học sau GV kiểm tra đánh giá HS kịp thời.
- Sau khi HS vẽ xong BĐTD thì GV  đặt những câu hỏi liên quan đến nội dung kiến thức bài học để HS dựa vào BĐTD trả lời tốt nhất, từ đó có thể so sánh, đánh giá giữa các HS trong lớp

- Khi yêu cầu HS vẽ BĐTD, GV yêu cầu HS ghấp sách vở lại vì khi đó HS mới tư duy có hiệu quả nhất.
*) Sử dụng giáo án điện tử

Tốt nhất khi dạy phải sử dụng máy chiếu có kết hợp ghi sườn bài lên bảng.
Khi đưa ra một nội dung có kèm hình ảnh, bản đồ, biểu đồ , hình vẽ ….yêu cầu học sinh nghiên cứu , thảo luận, chúng ta phải sát sao, kiểm tra việc thực hiện của các em, cho các em tự đưa ra kết luận, tự góp ý, đánh giá, sau đó với đưa kết quả ra để các em so sánh và chấm điểm cho nhau.

Phải có ký hiệu riêng để quy định cho HS những nội dung cần ghi chép, đảm bảo ngắn gọn , xúc tích, có chọn lọc để nội dung bài không bị loãng

Khi ghi lại bài soạn chúng ta phải có chế độ lưu đặc biệt, khi chèn đoạn video phải chọn mẫu slide chuyên dùng và đóng gói toàn bộ File dữ liệ liên quan đến bài dạy vào một thư mục. Khi xảy ra sự cố mất điện nhất là trong các tiết dạy thao giảng phải bình tĩnh để sử dụng những thiết bị dự phòng bên ngoài cho tốt.

Như vậy chúng ta cần phải phát huy có hiệu quả những ưu điểm, đồng thời khắc phục tối đa sự quá lạm dụng và những hạn chế của việc sử dụng công nghệ Thông tin trong giảng dạy, làm thế nào để đây thực sự là một phương tiện dạy học hỗ trợ tích cực cho việc dạy học theo phương pháp đổi mới.

Cũng cần phải xác định rằng, dù có chuẩn bị một bài soạn giáo án điện tử chu đáo đến mấy thì tiết dạy có thành công hay không ở các đối tượng lớp học khác nhau còn phụ thuộc vào tính linh hoạt, khả năng tổ chức cho học sinh hoạt động, tự làm việc, tìm tòi kiến thức của người giáo viên. Vì phát huy tính chủ động, sáng tạo của các em luôn là linh hồn của phương pháp dạy học đổi mới.


               Trên đây là những ưu điểm của ứng dụng công nghệ thông tin – sử dụng BĐTD vào giảng dạy và một số giải pháp khắc phục những hạn chế của nó, rất mong được sự chia sẻ, trao đổi, góp ý của các đồng chí để tôi có thể sử dụng công nghệ thông tin – BĐTD trong dạy học hiệu quả hơn.

 

Tôi xin trân thành  cảm ơn!

Tổng số điểm của bài viết là: 23 trong 6 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Đăng nhập

Tin tức tổng hợp

  • Tận thu tài nguyên:Hệ quả buông lỏng quản lý
    Thứ năm - 23/10/2014 12:45
    Việt Nam có nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, phong phú như các mỏ than đá, sắt, chì, vàng cốm, vàng sa khoáng, bauxit, cát sỏi... Việc khai thác nguồn tài nguyên này đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển nền kinh tế. Tuy nhiên, những bất cập trong quản lý khai thác, đặc biệt tình trạng khai thác trái phép đang khiến nguồn tài nguyên khoáng sản dần cạn kiệt, người dân mất đất sản xuất, ngân sách nhà nước thất thu, môi trường bị xâm hại nghiêm trọng.
  • Quốc hội báo cáo về việc phê chuẩn 2 Công ước của...
    Thứ năm - 23/10/2014 12:45
    (Xây dựng) – Ngày 23/10, Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII tiếp tục chương trình làm việc với phần trình bày của Chủ tịch nước về Tờ trình phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật; Tờ trình phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người và Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật bảo hiểm xã hội (sửa đổi) của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
  • Bà Văn Thị Bạch Tuyết làm giám đốc Sở Du lịch...
    Thứ năm - 23/10/2014 12:33
    TTO - Sáng 23-10, UBND TP.HCM công bố quyết định thành lập Sở Du lịch TP.HCM trên cơ sở tách chức năng quản lý nhà nước về du lịch từ Sở Văn hóa thể thao và du lịch TP (VH-TT&DL).
  • Mở rộng công khai bản kê tài sản của quan chức
    Thứ năm - 23/10/2014 12:29
    Theo Thanh tra Chính phủ, hiện có khuyến nghị thu hẹp đối tượng kê khai đồng thời tăng mức độ công khai.
  • Chỉ 1 người khai gian tài sản: Thanh tra CP cũng...
    Thứ năm - 23/10/2014 12:26
    (PLO) - “Theo báo cáo của Thanh tra chính phủ (TTCP) trước QH, trong gần một triệu người đã kê khai tài sản, có năm người thuộc diện kê khai phải xác minh trong đó có một người bị xử lí kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo do kê khai không trung thực. Khi tiếp nhận con số này, TTCP có tin không?".
  • Sắp công bố kết luận thanh tra PVN và Vietinbank
    Thứ năm - 23/10/2014 12:17
    Từ giờ đến cuối năm, Thanh tra Chính phủ dự kiến ban hành kết luận của 14 cuộc thanh tra, bao gồm cả việc chấp hành chính sách, pháp luật tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank) và việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (PVN).
  • Thừa Thiên-Huế nâng cao khả năng ứng phó với biến...
    Thứ năm - 23/10/2014 12:15
    Từ ngày 21-23/10, tại thành phố Huế (tỉnh Thừa Thiên-Huế) đã diễn ra hội thảo tổng kết dự án xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu ở các thành phố thuộc vùng Mekong mở rộng (M-BRACE) giai đoạn 2011-2014, gồm thành phố Huế, Lào Cai (Việt Nam) và thành phố Phuket, Udon Thani (Thái Lan).
  • Kiểm soát tải trọng xếp hàng tại các ga đường sắt
    Thứ năm - 23/10/2014 12:14
    KTĐT - Cục Đường sắt Việt Nam và Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã ký cam kết kiểm soát tải trọng xếp hàng tại các ga đường sắt.
  • [Infographic] Nợ công của Việt Nam trong giới hạn...
    Thứ năm - 23/10/2014 12:06
    Nợ công bao gồm nghĩa vụ nợ của Chính phủ Trung ương, các cấp chính quyền địa phương, ngân hàng Trung ương và nợ của các tổ chức độc lập được chính phủ bảo lãnh thanh toán tại một thời điểm nào đó.
  • Gần 1 triệu trường hợp kê khai tài sản, 1 trường...
    Thứ năm - 23/10/2014 12:06
    (ĐSPL) – “Gần 1 triệu trường hợp kê khai tài sản, nhưng chỉ có 5 trường hợp tiến hành xác minh, 1 trường hợp bị xử lý vì kê khai không trung thực, chúng tôi cũng băn khoăn về con số này” – Phó Tổng Thanh tra Chính phỉ Trần Đức Lượng cho biết.

Bạn là đối tượng nào trong số các đối tượng dưới đây?

Giáo viên.

Học sinh.

Phụ huynh học sinh.

Khách vãng lai.