04:53 ICT Thứ năm, 17/04/2014

Hỗ trợ trực tuyến

 
TOI KHONG O TREN MANG
  Quan tri: Phong GD&DT

Tin tức giáo dục

Số lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 68

Máy chủ tìm kiếm : 6

Khách viếng thăm : 62


Hôm nayHôm nay : 3282

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 344310

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 10921485

vbpl
Một cửa điện tử
TN
CCHC
Hệ thống QLNT SMAS
Bài giảng
thu so
thubo
So GD
Hop truc tuyen

Trang nhất » THCS Tân Hưng » Giáo án điện tử

Ưu điểm khi sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học

Thứ năm - 09/12/2010 12:39
Tập thể Giáo viên trường THCS Tân Hưng

Tập thể Giáo viên trường THCS Tân Hưng

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó , trường THCS Tân Hưng cùng một số trường khác của huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng BĐTD vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục. Trường THCS Tân Hưng dạy học bằng giáo án điện tử và sử dụng BĐTD trong dạy học từ khi ngành Giáo Dục Lạng Giang bắt đầu triển khai. Qua thực tế giảng dạy thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng BĐTD trong dạy học có rất nhiều ưu điểm sau: Như chúng ta đã biết việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học có nhiều ưu điểm tôi xin phép không đề cập đến. Trong dạy học có kết hợp sử dụng BĐTD có ưu điểm sau:

PHÒNG GD & ĐT LẠNG GIANG

   TRƯỜNG THCS TÂN HƯNG            

     NHÓM TOÁN – TỔ KHTN

 HỘI THẢO CHUYÊN MÔN

SỬ DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VÀ BẢN ĐỒ TƯ DUY VÀO DẠY HỌC

 

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó , trường THCS Tân Hưng cùng một số trường khác của huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng BĐTD vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục.
              Trường THCS Tân Hưng dạy học bằng giáo án điện tử và sử dụng BĐTD trong dạy học từ khi ngành Giáo Dục Lạng Giang bắt đầu triển khai.

   Qua thực tế giảng dạy thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng BĐTD trong dạy học có rất nhiều ưu điểm sau:

          Như chúng ta đã biết việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học có nhiều ưu điểm tôi xin phép không đề cập đến. Trong dạy học có kết hợp sử dụng BĐTD có ưu điểm sau:

            Bản đồ tư duy (BĐTD) là hình thức ghi chép sử dụng màu sắc, hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. BĐTD một công cụ tổ chức tư duy nền tảng, có thể miêu tả nó là một kĩ thuật hình họa với sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màu sắc phù hợp với cấu trúc, hoạt động và chức năng của bộ não, giúp con người khai thác tiềm năng vô tận của bộ não.
Cơ chế hoạt động của BĐTD chú trọng tới hình ảnh, màu sắc, với các mạng lưới liên tưởng (các nhánh). BĐTD là công cụ đồ họa nối các hình ảnh có liên hệ với nhau vì vậy có thể vận dụng BĐTD vào hỗ trợ dạy học kiến thức mới, củng cố kiến thức sau mỗi tiết học, ôn tập hệ thống hóa kiến thức sau mỗi chương,... và giúp cán bộ quản lí giáo dục lập kế hoạch công tác.
           BĐTD giúp HS học được phương pháp học: Việc rèn luyện phương pháp học tập cho HS không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là mục tiêu dạy học. Thực tế cho thấy một số HS học rất chăm chỉ nhưng vẫn học kém, nhất là môn toán, các em này thường học bài nào biết bài đấy, học phần sau đã quên phần trước và không biết liên kết các kiến thức với nhau, không biết vận dụng kiến thức đã học trước đó vào những phần sau. Phần lớn số HS này khi đọc sách hoặc nghe giảng trên lớp không biết cách tự ghi chép để lưu thông tin, lưu kiến thức trọng tâm vào trí nhớ của mình. Sử dụng thành thạo BĐTD trong dạy học HS sẽ học được phương pháp học, tăng tính độc lập, chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy.
           BĐTD- giúp HS học tập một cách tích cực. Một số kết quả nghiên cứu cho thấy bộ não của con người sẽ hiểu sâu, nhớ lâu và in đậm cái mà do chính mình tự suy nghĩ, tự viết, vẽ ra theo ngôn ngữ của mình vì vậy việc sử dụng BĐTD giúp HS học tập một cách tích cực, huy động tối đa tiềm năng của bộ não.
           Việc HS tự vẽ BĐTD có ưu điểm là phát huy tối đa tính sáng tạo của HS, phát triển năng khiếu hội họa, sở thích của HS, các em tự do chọn màu sắc (xanh, đỏ, vàng, tím,…), đường nét (đậm, nhạt, thẳng, cong…), các em tự “sáng tác” nên trên mỗi BĐTD thể hiện rõ cách hiểu, cách trình bày kiến thức của từng HS và BĐTD do các em tự thiết kế nên các em yêu quí, trân trọng “tác phẩm” của mình.
           BĐTD giúp HS ghi chép có hiệu quả. Do đặc điểm của BĐTD nên người thiết kế BĐTD phải chọn lọc thông tin, từ ngữ, sắp xếp, bố cục để “ghi” thông tin cần thiết nhất và lôgic, vì vậy, sử dụng BĐTD sẽ giúp HS dần dần hình thành cách ghi chép có hiệu quả.
           Tác giả Stella Cottrell đã tổng kết cách “ghi chép” có hiệu quả trên BĐTD:

1). Dùng từ khóa và ý chính;

2). Viết cụm từ, không viết thành câu;

3). Dùng các từ viết tắt.

4).Có tiêu đề.

5). Đánh số các ý;

6). Liên kết ý nên dùng nét đứt, mũi tên, số, màu sắc,…

7). Ghi chép nguồn gốc thông tin để có thể tra cứu lại dễ dàng.

8). Sử dụng màu sắc để ghi.

            Chẳng hạn, HS lớp 8học về chương tứ giác thì HS cần nắm bắt được toàn bộ kiến thức về dấu hiệu nhận biết tứ giác ( Hình thang, hình bình hành, hình thoi...) và các tính chất của nó. Ta có thể hệ thống các dấu hiệu nhận biết, các tính chất đó bằng BĐTD. Với cách làm này rèn luyện cho bộ óc các em hướng dần tới cách suy nghĩ lôgic, mạch lạc và cũng là cách giúp các em hiểu bài, ghi nhớ kiến thức vào não chứ không phải là học thuộc lòng, học vẹt.
            Sử dụng BĐTD giúp GV chủ nhiệm, cán bộ quản lí nhà trường lập kế hoạch công tác vàcó cái nhìn tổng quát toàn bộ kế hoạch từ chỉ tiêu, phương hướng, biện pháp,…và dễ theo dõi quá trình thực hiện đồng thời có thể bổ sung thêm các chỉ tiêu, biện pháp,…một cách rất dễ dàng so với việc viết kế hoạch theo cách thông thường thành các dòng chữ.
Ví dụ, Có thể tóm lược:  

5 nội dung của phong trào thi đua “xây dựng THTT, HSTC” .

HS lập kế hoạch nội dung công việc của lớp mình cần phải thứựchiện trong 1 ngày,1 tuần, 1 tháng....

Ví dụ:  kế hoạch năm học của một lớp học, một nhà trường có thể viết theo các mặt hoạt động: dạy học, giáo dục đạo đức,… hoặc viết kế hoạch theo tháng, theo chủ đề,…
           Đây chính là phương tiện dạy học hiện đại đã góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học, nó làm cho các giờ học hấp dẫn nhờ bản đồ với màu sắc đẹp, khoa học, dễ ghi liên tưởng và ghi nhớ
          Minh hoạ được những kiến thức, mô phỏng những hoạt động, quá trình hình thành, phát triển và tạo thành của các đối tượng (Hình học, sinh học, địa lý, vật lý , văn học ….) nếu không có BĐTD thì học sinh rất khó tưởng tượng, ghi nhớ và giáo viên cũng rất khó truyền đạt và giải thích lại cho HS. Tôi thấy rằng việc sử dụng BĐTD đã thay thế cho rất nhiều lời giảng giải và giúp cho HS tư duy dễ ràng hơn.

           Để vẽ được một BĐTD ứng ý có thể sẽ mất rất nhiều thời gian nhưng càng làm HS sẽ càng thấy cuốn hút, hứng thú và nảy sinh thêm được những ý tưởng mới. Điều đó đã giúp cho HS hiểu bài sâu hơn, ghi nhớ tốt hơn, càng phát triển tư duy cho bản thân HS, từ đó HS càng có hứng thú học tập, tích cực hơn

Như vậy việc sử dụng BĐTD được sử dụng trong việc củng cố bài học cho HS, lập kế hoạch học tập tốt nhất, giúp HS ghi nhớ bài sâu sắc hơn ... đồng thời phát triển tư duy cho HS tạo hứng thú cho học sinh trong học tập.
Tuy nhiên , sử dụng giáo án điện tử và BĐTD trong dạy học cũng có một số hạn chế mà chúng ta cần khắc phục.
         Trước hết chúng ta cần phải xác định việc sử dụng công nghệ thông tin và BĐTD trong giảng dạy không có nghĩa là đổi mới phương pháp dạy học. Nếu chúng ta chỉ trình chiếu những trang kí tự thay cho viết bảng, đưa ra hình ảnh, bản đồ, công thức …thay cho sử dụng bảng phụ, tranh vẽ bên ngoài sau đó thuyết trình và đưa sẵn BĐTD vào phần kết bài theo ý tưởng của GV thì học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động. Khi đó HS chỉ cố nhớ những gì quan sát thấy trên BĐTD có sẵn của GV mà không hề tư duy.
         Qua quá trình soạn giảng tôi thấy rằng: những gì mà phấn trắng bảng đen làm được thì không cần thiết phải soạn thành giáo án điện tử hay đưa vào BĐTD trên máy chiếu ( có thể vẽ trực tiếp trên bảng để HS ghi nhớ). Trong thực tế không phải bài nào cũng có thể sử dụng giáo án điện tử ,chúng ta cần phải biết chọn lọc các bài hoặc một số phần trong bài có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đạt hiệu quả cao. Nhưng sử dụng BĐTD thì bài học nào cũng có thể đưa vào, ngay cả đối với một tiết học thông thường việc sử dụng BĐTD rất có hiệu quả
              Khi đưa ra những đoạn video clip hấp dẫn, những hình ảnh đẹp, lạ mà không có sự định hướng, chỉ đạo của giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh nghiên cứu, tìm tòi kiến thức thì có thể làm cho học sinh chỉ chú ý đến hình ảnh, âm thanh, các em sẽ dễ bị phân tán, không tập trung vào nội dung cần tìm hiểu . Việc phô diễn quá mức những kĩ năng, kĩ xảo tin học trong việc tạo hiệu ứng, âm thanh cũng làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài. Khi dạy giáo án điện tử việc thu hút học sinh bằng những cử chỉ, sự diễn cảm…của người thầy cũng bị giảm ý nghĩa hơn. Không nên sử dụng BĐTD cho một mảng kiến thức quá lớn, khi đó khiến học sinh rối không biết bắt đầu từ đâu để ghi nhớ và liên tưởng các phần kiến thức với nhau và HS cũng khó thể hiện toàn bộ kiến thức vào một BĐTD. Mà nên hướng dẫn HS tách các phần kiến thức, nội dung,  các chủ đề bằng một mấu chốt quan trọng nào đó, Sau đó liên hệ các kiến thức đó với nhau bằng nhiều BĐTD.

Để khắc phục những nhược điểm đó tôi mạnh dạn đưa ra số giải pháp như sau:
*) Sử dụng BĐTD
- Giáo viên phải chủ động tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học của mình .

- Trong tiết học GV không nên đưa BĐTD có sẵn mà phải yêu cầu HS tư duy và vẽ được một BĐTD hoàn chỉnh sau đó GV chốt lại bằng BĐTD của mình nêu cảm thấy cần thiết.

- Biết cách khêu gợi tư duy để HS vẽ được BĐTT khoa học và hiệu quả. BĐTD của một tiết học, một chương hay một chủ đề không nhất thiết phải yêu cầu vẽ tại lớp mà giáo viên có thể giao về nhà để học sinh tư duy, đến buổi học sau GV kiểm tra đánh giá HS kịp thời.
- Sau khi HS vẽ xong BĐTD thì GV  đặt những câu hỏi liên quan đến nội dung kiến thức bài học để HS dựa vào BĐTD trả lời tốt nhất, từ đó có thể so sánh, đánh giá giữa các HS trong lớp

- Khi yêu cầu HS vẽ BĐTD, GV yêu cầu HS ghấp sách vở lại vì khi đó HS mới tư duy có hiệu quả nhất.
*) Sử dụng giáo án điện tử

Tốt nhất khi dạy phải sử dụng máy chiếu có kết hợp ghi sườn bài lên bảng.
Khi đưa ra một nội dung có kèm hình ảnh, bản đồ, biểu đồ , hình vẽ ….yêu cầu học sinh nghiên cứu , thảo luận, chúng ta phải sát sao, kiểm tra việc thực hiện của các em, cho các em tự đưa ra kết luận, tự góp ý, đánh giá, sau đó với đưa kết quả ra để các em so sánh và chấm điểm cho nhau.

Phải có ký hiệu riêng để quy định cho HS những nội dung cần ghi chép, đảm bảo ngắn gọn , xúc tích, có chọn lọc để nội dung bài không bị loãng

Khi ghi lại bài soạn chúng ta phải có chế độ lưu đặc biệt, khi chèn đoạn video phải chọn mẫu slide chuyên dùng và đóng gói toàn bộ File dữ liệ liên quan đến bài dạy vào một thư mục. Khi xảy ra sự cố mất điện nhất là trong các tiết dạy thao giảng phải bình tĩnh để sử dụng những thiết bị dự phòng bên ngoài cho tốt.

Như vậy chúng ta cần phải phát huy có hiệu quả những ưu điểm, đồng thời khắc phục tối đa sự quá lạm dụng và những hạn chế của việc sử dụng công nghệ Thông tin trong giảng dạy, làm thế nào để đây thực sự là một phương tiện dạy học hỗ trợ tích cực cho việc dạy học theo phương pháp đổi mới.

Cũng cần phải xác định rằng, dù có chuẩn bị một bài soạn giáo án điện tử chu đáo đến mấy thì tiết dạy có thành công hay không ở các đối tượng lớp học khác nhau còn phụ thuộc vào tính linh hoạt, khả năng tổ chức cho học sinh hoạt động, tự làm việc, tìm tòi kiến thức của người giáo viên. Vì phát huy tính chủ động, sáng tạo của các em luôn là linh hồn của phương pháp dạy học đổi mới.


               Trên đây là những ưu điểm của ứng dụng công nghệ thông tin – sử dụng BĐTD vào giảng dạy và một số giải pháp khắc phục những hạn chế của nó, rất mong được sự chia sẻ, trao đổi, góp ý của các đồng chí để tôi có thể sử dụng công nghệ thông tin – BĐTD trong dạy học hiệu quả hơn.

 

Tôi xin trân thành  cảm ơn!

Tổng số điểm của bài viết là: 23 trong 6 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Đăng nhập

Tin tức tổng hợp

  • Sửng sốt tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng!
    Thứ năm - 17/04/2014 04:00
    Tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng gần 30% được đưa ra trong hội thảo đã khiến nhiều đại biểu trong và ngoài nước kinh ngạc.
  • Thi đua không phải để trao giải
    Thứ năm - 17/04/2014 03:52
    Với mong muốn xây dựng hình ảnh TPHCM ngày càng văn minh, hiện đại, nhiều năm qua, chính quyền và người dân TPHCM chung tay, góp sức xây dựng phong trào xanh - sạch - đẹp. Nhờ vậy, nhiều góc phố, vỉa hè đến những con hẻm, dòng kênh… đã được khang trang, sạch và xanh hơn. Dấu ấn thay đổi thần kỳ nhất phải kể đến dòng kênh Nhiêu Lộc hôm nay và những hàng cây xanh đang soi bóng xuống dòng nước trong xanh. Thế nhưng, nhìn tổng thể, bức tranh đô thị của TPHCM vẫn còn nhiều gam tối và những hình ảnh chưa đẹp, thậm chí nhếch nhác đang làm nhức mắt người dân lẫn du khách.
  • Bộ trưởng Quốc phòng giải trình quy định phong...
    Thứ năm - 17/04/2014 02:50
    Bộ trưởng Phùng Quang Thanh giải trình nhiều vấn đề liên quan đến các quy định phong tướng hiện nay trong quân đội và bày tỏ một số băn khoăn của riêng mình về mức trần quân hàm giữa hai lực lượng quân đội và công an ở tỉnh.
  • Xây dựng 219 hành động chính sách ứng phó với biến...
    Thứ năm - 17/04/2014 02:42
    Ngày 16-4, tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức hội thảo "Chia sẻ và lấy ý kiến về kết quả nghiên cứu đánh giá tác động của chương trình hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu (SP - RCC) đối với các chính sách khác nhau tại Việt Nam".
  • Bò quý Bảo Lâm
    Thứ năm - 17/04/2014 02:42
    Ở huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng, con bò được bà con nâng niu, coi trọng. Bởi nó là con vật giúp đồng bào xóa đói giảm nghèo. Vì yêu mến nên những người đàn ông nơi đây có thú vui dắt bò xuống chợ để khoe. Cũng vì thế mà lễ hội “Thi bò đẹp và chọi bò” được UBND huyện tổ chức vào ngày 20 tháng Giêng hàng năm trở thành lễ hội đông vui nhất tỉnh Cao Bằng và khu vực miền núi phía Bắc.
  • Thanh Hóa từng bước chuẩn hóa cán bộ
    Thứ năm - 17/04/2014 02:26
    Cùng với việc tập trung khắc phục hạn chế, yếu kém do kiểm điểm, tự phê bình và phê bình chỉ ra theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 4, khóa XI về xây dựng Đảng, các cấp ủy đảng tỉnh Thanh Hóa luôn chú trọng xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ ở cơ sở. Chuẩn hóa, trẻ hóa, nâng cao năng lực thực tiễn của cán bộ là mục tiêu các cấp ủy hướng tới.
  • Chăn nuôi nông hộ giúp gì cho nông dân?
    Thứ năm - 17/04/2014 02:22
    LTS - Tiếp tục cuộc thi viết về: "Nông nghiệp, nông dân, nông thôn" do Báo Nhân Dânphối hợp Hội Nông dân Việt Nam và Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất dầu khí (Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam) tổ chức, bắt đầu từ hôm nay (17-4), chúng tôi sẽ lần lượt đăng các bài gửi tham dự cuộc thi năm 2014 với chủ đề: "Tái cơ cấu nông nghiệp, gắn với xây dựng nông thôn mới". Rất mong nhận được sự cộng tác của các cộng tác viên và bạn đọc.
  • Tướng quân đội giảm trong luật Sĩ quan dự thảo
    Thứ năm - 17/04/2014 02:15
    Sáng qua (16.4), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe và cho ý kiến về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam.
  • Rộng cửa đòi bồi thường ô nhiễm môi trường
    Thứ năm - 17/04/2014 01:10
    Đây là kiến nghị của một số đại biểu khi góp ý sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân bảo vệ quyền lợi của mình trước những thiệt hại do ô nhiễm môi trường gây ra.
  • Phía Bắc nhiệt độ tăng cao, phía Nam nắng nóng
    Thứ năm - 17/04/2014 00:17
    Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương cho biết, hôm nay (17-4), các tỉnh miền Bắc tiếp tục chịu tác động của vùng thấp phía Tây làm tăng nhiệt.