11:27 ICT Thứ bảy, 01/11/2014

Hỗ trợ trực tuyến

 
TOI KHONG O TREN MANG
  Quan tri: Phong GD&DT

Tin tức giáo dục

vbpl
Một cửa điện tử
TN
CCHC
Hệ thống QLNT SMAS
Bài giảng
thu so
thubo
So GD
Hop truc tuyen

Trang nhất » THCS Tân Hưng » Giáo án điện tử

Ưu điểm khi sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học

Thứ năm - 09/12/2010 12:39
Tập thể Giáo viên trường THCS Tân Hưng

Tập thể Giáo viên trường THCS Tân Hưng

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó , trường THCS Tân Hưng cùng một số trường khác của huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng BĐTD vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục. Trường THCS Tân Hưng dạy học bằng giáo án điện tử và sử dụng BĐTD trong dạy học từ khi ngành Giáo Dục Lạng Giang bắt đầu triển khai. Qua thực tế giảng dạy thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng BĐTD trong dạy học có rất nhiều ưu điểm sau: Như chúng ta đã biết việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học có nhiều ưu điểm tôi xin phép không đề cập đến. Trong dạy học có kết hợp sử dụng BĐTD có ưu điểm sau:

PHÒNG GD & ĐT LẠNG GIANG

   TRƯỜNG THCS TÂN HƯNG            

     NHÓM TOÁN – TỔ KHTN

 HỘI THẢO CHUYÊN MÔN

SỬ DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VÀ BẢN ĐỒ TƯ DUY VÀO DẠY HỌC

 

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó , trường THCS Tân Hưng cùng một số trường khác của huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng BĐTD vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục.
              Trường THCS Tân Hưng dạy học bằng giáo án điện tử và sử dụng BĐTD trong dạy học từ khi ngành Giáo Dục Lạng Giang bắt đầu triển khai.

   Qua thực tế giảng dạy thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng BĐTD trong dạy học có rất nhiều ưu điểm sau:

          Như chúng ta đã biết việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học có nhiều ưu điểm tôi xin phép không đề cập đến. Trong dạy học có kết hợp sử dụng BĐTD có ưu điểm sau:

            Bản đồ tư duy (BĐTD) là hình thức ghi chép sử dụng màu sắc, hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. BĐTD một công cụ tổ chức tư duy nền tảng, có thể miêu tả nó là một kĩ thuật hình họa với sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màu sắc phù hợp với cấu trúc, hoạt động và chức năng của bộ não, giúp con người khai thác tiềm năng vô tận của bộ não.
Cơ chế hoạt động của BĐTD chú trọng tới hình ảnh, màu sắc, với các mạng lưới liên tưởng (các nhánh). BĐTD là công cụ đồ họa nối các hình ảnh có liên hệ với nhau vì vậy có thể vận dụng BĐTD vào hỗ trợ dạy học kiến thức mới, củng cố kiến thức sau mỗi tiết học, ôn tập hệ thống hóa kiến thức sau mỗi chương,... và giúp cán bộ quản lí giáo dục lập kế hoạch công tác.
           BĐTD giúp HS học được phương pháp học: Việc rèn luyện phương pháp học tập cho HS không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là mục tiêu dạy học. Thực tế cho thấy một số HS học rất chăm chỉ nhưng vẫn học kém, nhất là môn toán, các em này thường học bài nào biết bài đấy, học phần sau đã quên phần trước và không biết liên kết các kiến thức với nhau, không biết vận dụng kiến thức đã học trước đó vào những phần sau. Phần lớn số HS này khi đọc sách hoặc nghe giảng trên lớp không biết cách tự ghi chép để lưu thông tin, lưu kiến thức trọng tâm vào trí nhớ của mình. Sử dụng thành thạo BĐTD trong dạy học HS sẽ học được phương pháp học, tăng tính độc lập, chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy.
           BĐTD- giúp HS học tập một cách tích cực. Một số kết quả nghiên cứu cho thấy bộ não của con người sẽ hiểu sâu, nhớ lâu và in đậm cái mà do chính mình tự suy nghĩ, tự viết, vẽ ra theo ngôn ngữ của mình vì vậy việc sử dụng BĐTD giúp HS học tập một cách tích cực, huy động tối đa tiềm năng của bộ não.
           Việc HS tự vẽ BĐTD có ưu điểm là phát huy tối đa tính sáng tạo của HS, phát triển năng khiếu hội họa, sở thích của HS, các em tự do chọn màu sắc (xanh, đỏ, vàng, tím,…), đường nét (đậm, nhạt, thẳng, cong…), các em tự “sáng tác” nên trên mỗi BĐTD thể hiện rõ cách hiểu, cách trình bày kiến thức của từng HS và BĐTD do các em tự thiết kế nên các em yêu quí, trân trọng “tác phẩm” của mình.
           BĐTD giúp HS ghi chép có hiệu quả. Do đặc điểm của BĐTD nên người thiết kế BĐTD phải chọn lọc thông tin, từ ngữ, sắp xếp, bố cục để “ghi” thông tin cần thiết nhất và lôgic, vì vậy, sử dụng BĐTD sẽ giúp HS dần dần hình thành cách ghi chép có hiệu quả.
           Tác giả Stella Cottrell đã tổng kết cách “ghi chép” có hiệu quả trên BĐTD:

1). Dùng từ khóa và ý chính;

2). Viết cụm từ, không viết thành câu;

3). Dùng các từ viết tắt.

4).Có tiêu đề.

5). Đánh số các ý;

6). Liên kết ý nên dùng nét đứt, mũi tên, số, màu sắc,…

7). Ghi chép nguồn gốc thông tin để có thể tra cứu lại dễ dàng.

8). Sử dụng màu sắc để ghi.

            Chẳng hạn, HS lớp 8học về chương tứ giác thì HS cần nắm bắt được toàn bộ kiến thức về dấu hiệu nhận biết tứ giác ( Hình thang, hình bình hành, hình thoi...) và các tính chất của nó. Ta có thể hệ thống các dấu hiệu nhận biết, các tính chất đó bằng BĐTD. Với cách làm này rèn luyện cho bộ óc các em hướng dần tới cách suy nghĩ lôgic, mạch lạc và cũng là cách giúp các em hiểu bài, ghi nhớ kiến thức vào não chứ không phải là học thuộc lòng, học vẹt.
            Sử dụng BĐTD giúp GV chủ nhiệm, cán bộ quản lí nhà trường lập kế hoạch công tác vàcó cái nhìn tổng quát toàn bộ kế hoạch từ chỉ tiêu, phương hướng, biện pháp,…và dễ theo dõi quá trình thực hiện đồng thời có thể bổ sung thêm các chỉ tiêu, biện pháp,…một cách rất dễ dàng so với việc viết kế hoạch theo cách thông thường thành các dòng chữ.
Ví dụ, Có thể tóm lược:  

5 nội dung của phong trào thi đua “xây dựng THTT, HSTC” .

HS lập kế hoạch nội dung công việc của lớp mình cần phải thứựchiện trong 1 ngày,1 tuần, 1 tháng....

Ví dụ:  kế hoạch năm học của một lớp học, một nhà trường có thể viết theo các mặt hoạt động: dạy học, giáo dục đạo đức,… hoặc viết kế hoạch theo tháng, theo chủ đề,…
           Đây chính là phương tiện dạy học hiện đại đã góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học, nó làm cho các giờ học hấp dẫn nhờ bản đồ với màu sắc đẹp, khoa học, dễ ghi liên tưởng và ghi nhớ
          Minh hoạ được những kiến thức, mô phỏng những hoạt động, quá trình hình thành, phát triển và tạo thành của các đối tượng (Hình học, sinh học, địa lý, vật lý , văn học ….) nếu không có BĐTD thì học sinh rất khó tưởng tượng, ghi nhớ và giáo viên cũng rất khó truyền đạt và giải thích lại cho HS. Tôi thấy rằng việc sử dụng BĐTD đã thay thế cho rất nhiều lời giảng giải và giúp cho HS tư duy dễ ràng hơn.

           Để vẽ được một BĐTD ứng ý có thể sẽ mất rất nhiều thời gian nhưng càng làm HS sẽ càng thấy cuốn hút, hứng thú và nảy sinh thêm được những ý tưởng mới. Điều đó đã giúp cho HS hiểu bài sâu hơn, ghi nhớ tốt hơn, càng phát triển tư duy cho bản thân HS, từ đó HS càng có hứng thú học tập, tích cực hơn

Như vậy việc sử dụng BĐTD được sử dụng trong việc củng cố bài học cho HS, lập kế hoạch học tập tốt nhất, giúp HS ghi nhớ bài sâu sắc hơn ... đồng thời phát triển tư duy cho HS tạo hứng thú cho học sinh trong học tập.
Tuy nhiên , sử dụng giáo án điện tử và BĐTD trong dạy học cũng có một số hạn chế mà chúng ta cần khắc phục.
         Trước hết chúng ta cần phải xác định việc sử dụng công nghệ thông tin và BĐTD trong giảng dạy không có nghĩa là đổi mới phương pháp dạy học. Nếu chúng ta chỉ trình chiếu những trang kí tự thay cho viết bảng, đưa ra hình ảnh, bản đồ, công thức …thay cho sử dụng bảng phụ, tranh vẽ bên ngoài sau đó thuyết trình và đưa sẵn BĐTD vào phần kết bài theo ý tưởng của GV thì học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động. Khi đó HS chỉ cố nhớ những gì quan sát thấy trên BĐTD có sẵn của GV mà không hề tư duy.
         Qua quá trình soạn giảng tôi thấy rằng: những gì mà phấn trắng bảng đen làm được thì không cần thiết phải soạn thành giáo án điện tử hay đưa vào BĐTD trên máy chiếu ( có thể vẽ trực tiếp trên bảng để HS ghi nhớ). Trong thực tế không phải bài nào cũng có thể sử dụng giáo án điện tử ,chúng ta cần phải biết chọn lọc các bài hoặc một số phần trong bài có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đạt hiệu quả cao. Nhưng sử dụng BĐTD thì bài học nào cũng có thể đưa vào, ngay cả đối với một tiết học thông thường việc sử dụng BĐTD rất có hiệu quả
              Khi đưa ra những đoạn video clip hấp dẫn, những hình ảnh đẹp, lạ mà không có sự định hướng, chỉ đạo của giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh nghiên cứu, tìm tòi kiến thức thì có thể làm cho học sinh chỉ chú ý đến hình ảnh, âm thanh, các em sẽ dễ bị phân tán, không tập trung vào nội dung cần tìm hiểu . Việc phô diễn quá mức những kĩ năng, kĩ xảo tin học trong việc tạo hiệu ứng, âm thanh cũng làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài. Khi dạy giáo án điện tử việc thu hút học sinh bằng những cử chỉ, sự diễn cảm…của người thầy cũng bị giảm ý nghĩa hơn. Không nên sử dụng BĐTD cho một mảng kiến thức quá lớn, khi đó khiến học sinh rối không biết bắt đầu từ đâu để ghi nhớ và liên tưởng các phần kiến thức với nhau và HS cũng khó thể hiện toàn bộ kiến thức vào một BĐTD. Mà nên hướng dẫn HS tách các phần kiến thức, nội dung,  các chủ đề bằng một mấu chốt quan trọng nào đó, Sau đó liên hệ các kiến thức đó với nhau bằng nhiều BĐTD.

Để khắc phục những nhược điểm đó tôi mạnh dạn đưa ra số giải pháp như sau:
*) Sử dụng BĐTD
- Giáo viên phải chủ động tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học của mình .

- Trong tiết học GV không nên đưa BĐTD có sẵn mà phải yêu cầu HS tư duy và vẽ được một BĐTD hoàn chỉnh sau đó GV chốt lại bằng BĐTD của mình nêu cảm thấy cần thiết.

- Biết cách khêu gợi tư duy để HS vẽ được BĐTT khoa học và hiệu quả. BĐTD của một tiết học, một chương hay một chủ đề không nhất thiết phải yêu cầu vẽ tại lớp mà giáo viên có thể giao về nhà để học sinh tư duy, đến buổi học sau GV kiểm tra đánh giá HS kịp thời.
- Sau khi HS vẽ xong BĐTD thì GV  đặt những câu hỏi liên quan đến nội dung kiến thức bài học để HS dựa vào BĐTD trả lời tốt nhất, từ đó có thể so sánh, đánh giá giữa các HS trong lớp

- Khi yêu cầu HS vẽ BĐTD, GV yêu cầu HS ghấp sách vở lại vì khi đó HS mới tư duy có hiệu quả nhất.
*) Sử dụng giáo án điện tử

Tốt nhất khi dạy phải sử dụng máy chiếu có kết hợp ghi sườn bài lên bảng.
Khi đưa ra một nội dung có kèm hình ảnh, bản đồ, biểu đồ , hình vẽ ….yêu cầu học sinh nghiên cứu , thảo luận, chúng ta phải sát sao, kiểm tra việc thực hiện của các em, cho các em tự đưa ra kết luận, tự góp ý, đánh giá, sau đó với đưa kết quả ra để các em so sánh và chấm điểm cho nhau.

Phải có ký hiệu riêng để quy định cho HS những nội dung cần ghi chép, đảm bảo ngắn gọn , xúc tích, có chọn lọc để nội dung bài không bị loãng

Khi ghi lại bài soạn chúng ta phải có chế độ lưu đặc biệt, khi chèn đoạn video phải chọn mẫu slide chuyên dùng và đóng gói toàn bộ File dữ liệ liên quan đến bài dạy vào một thư mục. Khi xảy ra sự cố mất điện nhất là trong các tiết dạy thao giảng phải bình tĩnh để sử dụng những thiết bị dự phòng bên ngoài cho tốt.

Như vậy chúng ta cần phải phát huy có hiệu quả những ưu điểm, đồng thời khắc phục tối đa sự quá lạm dụng và những hạn chế của việc sử dụng công nghệ Thông tin trong giảng dạy, làm thế nào để đây thực sự là một phương tiện dạy học hỗ trợ tích cực cho việc dạy học theo phương pháp đổi mới.

Cũng cần phải xác định rằng, dù có chuẩn bị một bài soạn giáo án điện tử chu đáo đến mấy thì tiết dạy có thành công hay không ở các đối tượng lớp học khác nhau còn phụ thuộc vào tính linh hoạt, khả năng tổ chức cho học sinh hoạt động, tự làm việc, tìm tòi kiến thức của người giáo viên. Vì phát huy tính chủ động, sáng tạo của các em luôn là linh hồn của phương pháp dạy học đổi mới.


               Trên đây là những ưu điểm của ứng dụng công nghệ thông tin – sử dụng BĐTD vào giảng dạy và một số giải pháp khắc phục những hạn chế của nó, rất mong được sự chia sẻ, trao đổi, góp ý của các đồng chí để tôi có thể sử dụng công nghệ thông tin – BĐTD trong dạy học hiệu quả hơn.

 

Tôi xin trân thành  cảm ơn!

Tổng số điểm của bài viết là: 23 trong 6 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Đăng nhập

Tin tức tổng hợp

  • Thiếu hướng dẫn viên cho nhiều thị trường du lịch...
    Thứ bảy - 01/11/2014 11:07
    (Cadn.com.vn) - ĐÀ NẴNG - Theo báo cáo của Sở VH-TT&DL tại buổi tọa đàm tìm giải pháp phát triển đội ngũ hướng dẫn viên (HDV) tiếng hiếm trên địa bàn TP Đà Nẵng do Sở VH-TT&DL tổ chức vào ngày 31-10, tính đến cuối tháng 10-2014, trên địa bàn thành phố có 1.612 HDV du lịch, chiếm 8,7% nguồn nhân lực của Đà Nẵng và 10% tổng số HDV du lịch cả nước.
  • ­­Thông tin mới nhất về sự cố vỡ đập thủy lợi ở...
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:50
    Thông tin mới nhất Dân Việt cập nhật được từ phía cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ninh và các bộ ngành liên quan về sự cố vỡ đập thủy lợi xảy ra vào rạng sáng ngày (30.10) khiến thị trấn Đầm Hà bị ngập chìm trong biển nước.
  • Xử lý nghiêm các cơ sở mía đường gây ô nhiễm môi...
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:43
    Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa có báo cáo kết quả xử lý vi phạm pháp luật về môi trường tại Công ty cổ phần Mía đường Trà Vinh và Xí nghiệp Mía đường Cà Mau (thuộc Công ty cổ phần Mía đường Tây Nam).
  • Thừa Thiên-Huế: Ngư dân lo lắng vì thiếu âu thuyền...
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:37
    Tỉnh Thừa Thiên-Huế có hơn 2.000 tàu thuyền hoạt động đánh bắt thủy sản trên biển và vùng đầm phá. Thế nhưng, hiện nay các âu thuyền lớn nhỏ trên địa bàn không đáp ứng đủ nhu cầu tránh trú bão cho tàu thuyền; một số âu thuyền xây dựng đã lâu nên xuống cấp, tạm bợ… Trong mùa mưa bão, việc đảm bảo an toàn tàu thuyền trong tránh trú bão là nỗi lo đối với bà con ngư dân.
  • Ngày mai, Bắc Bộ đón không khí lạnh
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:26
    Từ ngày 2/11, các tỉnh Bắc Bộ sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh khiến nền nhiệt giảm 4-5 độ C kèm theo mưa rào.
  • Giáo sư Đỗ Quang Hưng: Hai điều ấn tượng về Luật...
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:22
    Bàn về Dự thảo Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sửa đổi vừa được trình trước Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII, Giáo sư Đỗ Quang Hưng, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Tôn giáo - UBTƯ MTTQ Việt Nam đã bày tỏ sự tin tưởng: Luật MTTQ Việt Nam sửa đổi lần này chắc chắn sẽ nhận được nhiều chia sẻ từ nhân dân bởi hai điều ấn tượng: Mặt trận không chỉ là ngôi nhà chung của khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà còn trực tiếp tham gia "sân chơi” chính trị lớn của đất nước thông qua vai trò giám sát và phản biện.
  • Cần Thơ: tính diện tích tối thiểu cho nhập hộ khẩu
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:20
    TT - Hiện tượng này có nhiều không và có cần thiết tới mức phải ra nghị quyết?
  • Tổ chức tiệc cưới tại cơ quan: "Chỉ mượn tạm một...
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:18
    (Tin tức thời sự) - Một viện trưởng VKS nhân dân huyện tổ chức tiệc cưới cho con tại cơ quan. Vị này nói "tôi chỉ mượn có một ngày thôi".
  • Bộ máy phình to không do công chức
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:17
    (Baodautu.vn) Thảo luận về dự toán ngân sách nhà nước năm 2015 vào chiều 31/10, các đại biểu Quốc hội dành khá nhiều thời gian để bàn về việc có nên tăng lương hay không. Đại biểu Quốc hội cho rằng, việc bộ máy phình to không phải lỗi của công chức, nên không thể vì thế mà hoãn tăng lương.
  • Thắt nợ công: “Xếp gạch xây tương lai”
    Thứ bảy - 01/11/2014 10:12
    Hôm qua, 31-10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Hội trường về tình hình kinh tế-xã hội 2014 và nhiệm vụ năm 2015; kết quả thực hiện ngân sách nhà nước năm 2014; dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2015.

Khảo sát

Bạn là đối tượng nào trong số các đối tượng dưới đây?

Giáo viên.

Học sinh.

Phụ huynh học sinh.

Khách vãng lai.