11:36 ICT Thứ ba, 29/07/2014

Hỗ trợ trực tuyến

 
TOI KHONG O TREN MANG
  Quan tri: Phong GD&DT

Tin tức giáo dục

Số lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 149

Máy chủ tìm kiếm : 5

Khách viếng thăm : 144


Hôm nayHôm nay : 19388

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 755220

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 13197145

vbpl
Một cửa điện tử
TN
CCHC
Hệ thống QLNT SMAS
Bài giảng
thu so
thubo
So GD
Hop truc tuyen

Trang nhất » THCS Xương Lâm » Sinh hoạt chuyên môn

Sử dụng bản đô tư duy trong đổi mới PPDH môn Ngữ văn THCS

Thứ ba - 07/12/2010 09:52
Bản đồ tư duy môn Ngữ văn

Bản đồ tư duy môn Ngữ văn

ỨNG DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY TRONG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THCS

( Bài tham luận tại buổi sinh hoạt chuyên môn tháng 12 năm 2010)

 

 

 

1. Vai trò của bản đồ tư duy trong đổi mới phương pháp dạy học

          Bản đồ tư duy ( BĐTD) là hình thức ghi chép, sử dụng màu sắc, hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. BĐTD- một công cụ tổ chức tư duy nền tảng, có thể miêu tả nó là một kĩ thuật hình hoạ giữa sự kết hợp giữa các từ ngữ, hình ảnh, màu sắc, đường nét phù hợp với cấu trúc hoạt động và chức năng của bộ não, giúp con người khai thác tiềm năng vô tận của bộ não.

          Cơ chế hoạt động của bản đồ tư duy chú trọng tới hình ảnh, màu sắc, với các mạng lưới liên tưởng ( Các nhánh)- BĐTD là công cụ đồ hoạ nối các hình ảnh có liên hệ với nhau, vì vậy có thể sử dụng BĐTD vào hỗ trợ dạy học kiến thức mới, củng cố kiến thức sau mỗi tiết học, ôn tập hệ thống hoá kiến thức sau mỗi chương…

          BĐTD giúp học sinh học được phương pháp học tập chủ động, tích cực. Thực tế ở trường phổ thông cho thấy, một số học sinh có xu hướng không thích học môn Ngữ văn hoặc ngại học môn Ngữ văn do đặc trưng môn học thường phải ghi chép nhiều, khó nhớ. Một số em học tập chăm chỉ nhưng thành tích họch tập chưa cao. Các em thường học bài nào biết bài nấy, học phần sau không biết liên hệ với phần trước, không biết hệ thồng kiến thức, liên kết kiến thức với nhau, không biết vận dụng kiến thức đã học trước vào bài học sau. Do đó, việc sử dụng thành thạo BĐTD trong dạy học, sẽ giúp học sinh học được phương pháp học, tăng tính độc lập, chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy.

          BĐTD gíp học sinh học tập tích cực, huy động tối đa tiềm năng của bộ não. Việc HS vẽ BĐTD có ưu điểm là phát huy tối đa tính sáng tạo của học sinh, các em được tự do chọn màu sắc ( xanh, đỏ, tím, vàng…), đường nét (đậm, nhạt, thẳng, cong..), các em tự “ sáng tác” nên trên mỗi BĐTD thể hiện rõ cách hiểu, cách trình bày kiến thức của từng học sinh và BĐTD do các em tự thiết kế nên các em sẽ yêu quý, trân trọng “ tác phẩm” của mình.

          BĐTD giúp HS ghi chép rất hiệu quả. Do đặc điểm của BĐTD nên người thiết kế BĐTD phải chọn lọc thông tin, từ ngữ, sắp xếp bố cục để ghi thông tin cần thiết nhất và lôgic, vì vậy, sử dụng BĐTD sẽ giúp HS dần dần hình thành cách ghi chép hiệu quả.

          BĐTD có thẻ sử dụng được với bất kì điều kiện cơ sở vật chất nào của các trương hiện nay. Có thể thít kế BĐTD trên giấy, bìa, bảng phụ… hoặc cũng có thể thiết kế trên phần mềm bản đồ tư duy. Với những trường có điều kiện công nghệ thông tin tốt, có thể cài đặt phần mềm Mindmap cho GV, HS sử dụng, bằng cách vào trang wed www.dowload.com.vn gõ vào ô “tìm kiếm” cụm từ Mindmap, ta có thể tải về miễn phí ConceptDraw MINMAD 5 professional, việc sử dụng phần mềm này khá đơn giản.

2. Một số hình thức ứng dụng bản đồ tư duy để hỗ trợ quá trình dạy học

2.1. Giáo viên sử dụng BĐTD để hỗ trợ quá trình dạy học:

 a.  Dùng BĐTD để dạy bài mới: Giáo viên đưa ra một từ khoá để nêu kiến thức của bài mới rồi yê u cầu học sinh vẽ BĐTD bằng cách đặt câu hỏi, gợi ý cho các em để các em tìm ra các tự liên quan đến từ khoá đó và hoàn thiện BĐTD. Qua BĐTD đó HS sẽ nắm được kiến thức bài học một cáhc dễ dàng.

Ví dụ:

Khi học bài “ So sánh” ( Môn Ngữ văn lớp 6), đầu giờ GV cho từ khoá “ So sánh” rồi yêu cầu học sinh vẽ BĐTD bằng cáhc đặt câu hỏi gợi ý cho các em để các em có thể vẽ tiếp các nhánh con và bổ sung dần các ý nhỏ ( nhánh con cấp 2, cấp 3…), sau khi các nhóm HS vẽ xong, cho một số em lên trình bày trước lớp để các học sinh khác bổ sung ý. Giáo viên kết luận qua đó giúp các em tự chiế lĩnh kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên nhưng rất hiệu quả, đồng thời kích thích hứng thú học tập của học sinh.

( Sơ đồ minh hoạ)

Bản đồ tư duy bài “So sánh” - Ngữ Văn 6ồ t  

b. Dùng BĐTD để củng cố kiến thức sau mỗi tiết học và hệ thống kiến thức sau mỗi chương, phần…: Sau mỗi bài học, giáo viên hướng dẫn, gợi ý để học sinh tự hệ thống kiến thức trọng tâm, kiến thức cần nhớ của bài học bằng cách vẽ BĐTD. Mỗi bài học được vẽ kiến thức trên một trang giấy rời rồi kẹp lại thành tập. Việc làm này sẽ giúp các em dễ ôn tập, xem lại kiến thức khi cần một cách nhanh chóng, dễ dàng.

Ví dụ:

 Khi dạy phần từ loại Tiếng Việt, cho học sinh vẽ BĐTD sau mỗi bài học để mỗi em có 1 tập BĐTD về các từ loại Tiếng Việt: danh từ, động từ, tính từ, số từ, đại từ, quan hẹ tự, trợ từ, thán từ…. Lên đến lớp 9, trong bài “ Tổng Kết ngữ pháp”, học sinh có thể dễ dàng tổng hợp kiến thức về từ loại Tiếng Việt bằng  BĐTD dựa vào tập BĐTD đã có. Sau khi có một học sinh hoặc một nhóm học sinh vẽ xong BĐTD sẽ cho một học sinh khác, nhóm khác nhận xét, bổ sung … Có thể cho học sinh vẽ thêm các đường, nhánh khác và ghi thêm các chú thích… rồi thảo luậ n chung trước lớp để hoàn thiện, nâng cao kĩ năng vẽ BĐTD cho các em.

( Sơ đồ minh hoạ)

Bản đồ tư duy bài “Tổng kết ngữ pháp”- Ngữ văn 9

2.2. Học sinh học tập độc lập, sử dụng BĐTD để hỗ trợ học tập, phát triển tư duy lôgic.

- Học sinh tự có thể sử dụng BĐTD để hỗ trợ việc tự học ở nhà: Tìm hiểu trước bài mới, củng cố, ôn tập kiến thức bằng cách vẽ BĐTD trên giấy, bìa… hoặc để tư duy một vấn đề mới. qua đó phát triển khả năng tư duy lôgic, củng cố khắc sâu kiến thức, kĩ năng ghi chép.

- Học sinh trực tiếp làm viêc với máy tính, sử dụng phần mềm Mindmap, phát triển khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng máy tính trong học tập.

3. Một số biện pháp ứng dụng BĐTD trong đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn ở trường THCS Xương Lâm

3.1. Nâng cao nhận thức của GV và HS về vai trò của BĐTD trong đổi mới phương pháp dạy học

  Nhà trường đã tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn để tuyên truyền, giới thiệu cho giáo viên về vai trò, tác dụng của BĐTD trong hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học. Từ đó giáo viên nâng cao nhận thức và tuyên truyền, phổ biến tới học sinh theo môn học của mình.

3.2. Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức của giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học.

- Quán triệt quan điểm chỉ đạo về đổi mới phương pháp dạy học;

- Nắm vững cấu trúc chương trình, SGK mới;

- Nắm vững nội dung đổi mới phương phápdạy học;

- Tích cức dự giờ thăm lớp, rút kinh nghiệm với đòng nghiệp;

- Tham dự sinh hoạt chuyên môn cụm, tổ đầy đủ, hiệu quả.

3.3. Bồi dưỡng kiến thức, kĩ năng sử dụng BĐTD cho giáo viên

 Người giáo viên có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Do đó muốn ứng dụng BĐTD trong đổi mới phương pháp hiệu quả thì người giáo viên phải có kiến thức và kĩ năng sử dụng BĐT tốt.

Vì vậy, ngay từ ban đầu nhà trường đã rất coi trọng việc tập huấn chuyên môn cho giáo viên. Cử cán bộ cốt cán có năng lực chuyên môn vững, có kiến thức về công nghệ thông tin đi dự hội thảo, học hỏi kiến thức, kĩ năng về ứng dụng BĐTD để về hướng dẫn cho giáo viên trong trường.

4. Kết quả ứng dụng BĐTD trong đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS Xương Lâm

Sau một thời gian ứng dụng BĐTD trong đổi mới phương pháp dạy học nói chung và đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn nói riêng ở trường THCS Xương Lâm đã bước đầu có những kết quả khả quan. Giáo viên đã nhận thức được vai trò tích cực của ứng dụng BĐTD trong hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học. Nhiều giáo viên đã biết sử dụng BĐTĐ để dạy bài mới, củng cố kiến thức bài học, tổng hợp kiến thức chương, phần. Học sinh hiểu bài nhanh hơn, hiệu quả hơn, Đa số các em học sinh khá, giỏi đã biết sử dụng BĐTD để ghi chép bài, tổng hợp kiến thức môn học. Một số HS trung bình đã biết dùng BĐTD để củng cố kiến thức bài học ở mức đơn giản.

- Đối với môn Ngữ văn, học sinh rất hào hứng trong việc ứng dụng BĐTD để ghi chép bài nhanh, hiệu quả, đặc biệt là trong học Tiếng Việt.

5. Bài học kinh nghiệm

* Trong công tác quản lí của hiệu trưởng:

 - Hiệu trưởng phải là người gương mẫu, đi đầu trong đổi mới phương pháp dạy học ( PPDH). Tổ chức, hướng dẫn giáo viên tích cực đổi mới PPDH. Chuẩn bị tốt các điều kiện về cơ sở vật chất, điều kiện, phương tiện phục vụ công tác đổi mới PPDH.

- Hiệu trưởng phải biết đánh giá đúng năng lực, trình độ của từng giáo viên trong trường để động viên, khen thưởng kịp thời đối với giáo viên biết đổi mới PPDH tích cực, hiệu quả.

* Tổ chuyên môn:

- Bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cốt cán về đổi mới PPDH.

- Tích cực dự giờ thăm lớp, rút kinh nghiệm, tổ chức sinh hoạt chuyên môn đúng kế hoạch;

- Thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chuyên môn;

- Đánh giá, xếp loại giáo viên đúng năng lực, trình độ và đề xuất khen thưởng kịp thời những giáo viên tích cực trong đổi mới PPDH.

 

(TB: Việc ứng dụng BĐTD trong đổi mới PPDH ở trường THCS Xương Lâm bước đầu đã có kết quả tuy nhiên đó mới chỉ là kết quả ban đầu, còn rất khiêm tốn. Để việc ứng dụng BĐTD phát huy hiệu quả lâu dài, bên vững, đòi hỏi người GV phải nghiên cứu, tìm tòi và sáng tạo hơn nữa. Đồng thời cần có sự ủng hộ, quan tâm, giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, sự đóng góp ý kiến, rút kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp trong và ngoài huyện. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến chỉ đạo của các cấp lãnh đạo và ý kiến đóng góp của đồng nghiệp.)

* Tài liệu tham khảo:

- Trần Đình Châu, sử dụng bản đồ tư duygóp phần dạy học tích cực và hỗ trợ công tác quản lý nhà trường- tài liệu tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học.ư ô 

Tác giả bài viết: Bùi Thị Thảo

Nguồn tin: Tham khảo tài liệu + Thực tế cơ sở

Tổng số điểm của bài viết là: 199 trong 61 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Đăng nhập

Tin tức tổng hợp

  • Cảm động với bài hát tưởng niệm nạn nhân MH17 CĐV...
    Thứ ba - 29/07/2014 10:53
    Các CĐV của đội bóng đang chơi ở giải vô địch Hà Lan vừa khiến nhiều người cảm động với tấm lòng của mình dành cho các nạn nhân trên chuyến bay xấu số.
  • Nhà đại đoàn kết ấm lòng người nghèo
    Thứ ba - 29/07/2014 10:15
    Những năm qua, MTTQ huyện miền núi Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều hoạt động thiết thực, xây dựng hàng trăm nhà Đại đoàn kết giúp người nghèo có điều kiện vươn lên trong cuộc sống.
  • Quảng Ngãi: 19 tỷ đồng hỗ trợ các xã đặc biệt khó...
    Thứ ba - 29/07/2014 10:14
    Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa có quyết định giao kinh phí trên 20,6 tỷ đồng cho các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo năm 2014 để hỗ trợ duy tu bảo dưỡng và đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng.
  • Tạo hành lang pháp lý cho báo chí phát triển
    Thứ ba - 29/07/2014 10:14
    Ngày 28-7, tại TP.HCM, Ủy ban Văn hóa giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội đã tổ chức Hội thảo "Tham vấn chuyên gia về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực báo chí”. Nhiều bất cập trong hoạt động báo chí đã được đại biểu các tỉnh/thành chia sẻ, tham vấn.
  • Hành trình đỏ kết thúc thành công
    Thứ ba - 29/07/2014 09:57
    Hành trình Đỏ, hành trình vận động hiến máu xuyên Việt lần thứ II/2014 diễn ra từ 2/7 - 28/7 tại 25 tỉnh/thành phố trên cả nước đã thành công.
  • Tỉnh Bình Phước: Tố cáo sai phạm, một cựu chiến...
    Thứ ba - 29/07/2014 09:55
    Đó là trường hợp của ông Lê Văn Thỏa, ngụ tại ấp Minh Tân, xã Tân Tiến, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước. Ông Thỏa là cựu cán bộ Tổng cục Hậu cần – Bộ Công an, với gần 15 năm phục vụ quân ngũ, trong đó có 8 năm chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị khốc liệt thời chống Mỹ.
  • Đề xuất sửa đổi Luật Báo chí phù hợp thực tiễn
    Thứ ba - 29/07/2014 09:55
  • Nhật Bản giúp Thừa Thiên - Huế thích ứng với thiên...
    Thứ ba - 29/07/2014 09:53
    Ngày 28-7, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã tiếp nhận dự án "Xây dựng xã hội thích ứng với thiên tai (giai đoạn 2) do Chính phủ Nhật Bản tài trợ thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật bản (JICA), với số tiền viện trợ không hoàn lại là 60.456.000 JPY (tương đương gần 13,5 tỷ đồng); vốn đối ứng của các địa phương trong vùng tham gia dự án là 800 triệu đồng.
  • Phú Yên: 6.500 hộ dân thiếu nước sinh hoạt
    Thứ ba - 29/07/2014 09:43
    Theo Sở NNPTNT tỉnh Phú Yên, tình hình khô hạn vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, nghiêm trọng trên toàn tỉnh, khiến cây trồng , vật nuôi cũng như sinh hoạt của người dân rất khó khăn.
  • Những quy định “giời ơi”!
    Thứ ba - 29/07/2014 09:43
    (PetroTimes) - “Chỉ thị trên giời - Cuộc đời dưới đất” - câu nói này nói lên một thực trạng là quá nhiều chỉ thị, quy định của các cấp, các ngành không khả thi, không đi vào cuộc sống và đôi khi trở thành trò cười. PetroTimes xin dẫn chứng một số quy định kiểu này để bạn đọc cùng suy ngẫm.

Bạn là đối tượng nào trong số các đối tượng dưới đây?

Giáo viên.

Học sinh.

Phụ huynh học sinh.

Khách vãng lai.